Επιστροφή στο...Κρουσάρε/Αμπελειές (Δήμος Πέλλας)  

Posted by Kokice in , , , ,



Το χωριό Αμπελειές, Κρουσάρι ή Κρουσάρε, ως το 1926 Κρουσάρι ή Γκόρνο Κρουσάρι και Αρμουτσί (Τούρκικα) παλαιότερα, είναι χωριό της Μακεδονίας, του Δήμου Πέλλας (πρώην Γιαννιτσών) της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με πληθυσμό 1100 κατοίκους (απογραφή 2001). Γεωγραφικά το χωριό βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Πάικου σε απόσταση 5 χιλιομέτρων βόρεια της πόλης των Γιαννιτσών.
Στα τέλη του 19ου αιώνα το χωριό ανήκε στον καζά των Γιαννιτσών (Ενιτζέ Βάρνταρ) της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το 1900 σύμφωνα με την στατιστική του Βασίλ Κάντσοφ (“Μακεδονία, Εθνογραφία και Στατιστική”) το Κρουσάρι (Αρμουτσί) αριθμεί 320 κατοίκους Βούλγαρους.
Σύμφωνα με τον Χρίστο Σιλιάνοφ μετά την εξέγερση του Ιλίντεν το 1904 όλο το χωριό περνάει υπό την σκέπη της Βουλγαρικής Εξαρχίας. Σύμφωνα με στοιχεία του γραμματέα της Εξαρχίας Ντιμίταρ Μίσεφ (“Η Μακεδονία και ο Χριστιανικός πληθυσμός”) το 1905 στο Γκόρνο Κρουσάρι (Αμπελειές) έχει 512 Βούλγαρους Εξαρχικούς. Ο πληθυσμός αυξήθηκε από την εγκατάσταση κατοίκων απο το διπλανό χωριό Λαιτσάρε (σήμερα δεν υπάρχει) που εγκαταλείφθηκε.
Σύμφωνα με στοιχεία του επιθεωρητή εκπαίδευσης της περιοχής Κιλκίς (Κούκους) Νικόλα Χάρλεφ, το 1909 στο Κρουσάρι (Αρμουτσί) έχει 55 Βουλγαρικά Εξαρχικά σπίτια, απο τα οποία τα 52 είναι τσιφλίκικα. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την γεωργία, την σηροτροφία και την μελισσοκομία. Ως αποτέλεσμα της διαμάχης μεταξύ του Πατριαρχείου και της Εξαρχίας το 1909 η εκκλησία μένει κλειστή. Βουλγαρικό σχολείο λειτουργεί για πρώτη χρονιά, αυτό λειτουργεί σε κτίριο στην αυλή της εκκλησίας . Στην αυλή της εκκλησίας υπήρχαν μουριές απο την εκμετάλλευση των οποίων είχε έσοδα 6 λίρες ετησίως.



"Ντέμπαρσκι Γκλας"  όπου αναφέρεται
 ο ξυλοδαρμός των 7 κατοίκων.

Τον Σεπτέμβριο του 1910 το χωριό υποφέρει απο την προσπάθεια των Νεότουρκων για αφοπλισμό των κατοίκων. Συνελήφθησαν 7 κάτοικοι και ο δάσκαλος Ατανάς Πόπτσεφ (Αθανάσιος Παπαδόπουλος) τους οποίους και έδειραν βάναυσα επειδή ήταν πρώην μέλη της ΕΜΑΕΟ.
Κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους το χωριό καταλαμβάνεται απο Ελληνικά τμήματα και με το τέλος των πολέμων μένει στην Ελλάδα. Κλείνουν Βουλγαρική εκκλησία και σχολείο. Το 1926 το χωριό μετονομάζεται σε Αμπελειές. Στο χωριό δεν εγκταταστάθηκαν Έλληνες πρόσφυγες Μικρασιάτες.


Προσωπικότητες
Από τις Αμπελειές κατάγεται ο Θεόδωρος Τσιφτές (Τοντόρ Τσιφτέοφ) μέλος της ΕΜΑΕΟ που πέρασε στην Ελληνική πλευρά. Ενώ απεβίωσαν στις Αμπελειές οι Βούλγαροι επαναστάτες Αποστόλ Βοεβόντα- Πετκόφ (1869 – 1911), Γκεόργκι Μουτσιτάνοφ (1882 – 1911) και Βασίλ Πούφκατα (? - 1911). Επίσης ο Θεόδωρος Δοιτσίνης (1921 – 1947) Έλληνας παρτιζάνος μέλος του ΕΑΜ.







Στο άρθρο χρησιμοποίθηκαν οι παρακάτω πηγές :
 Бабев, Иван, „Македонска голгота - Спомени и изповеди от Ениджевардарско“, ТАНГРА ТанНакРа ИК, София 2009 г.
D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp. 102-103.
Дебърски глас, година 2, брой 25, 9 октомври 1910, стр. 4
 Генов, Георги. Беломорска Македония 1908 - 1916, Торонто, 2006, стр.184
 Извори за българската етнография, т. 3, Етнография на Македония. Материали из архивното наследство, София 1998, с. 84. Църквата притежава черничена градина, от която получава годишен доход от 6 лири.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...