106 Χρόνια από τον θάνατο του Μίτρε Βλάχα  

Posted by Kokice in , , , , , ,


Πάτο τι φατέν, Μίτρε
οτ ντβανάισε στράνι
ο ι, μορέ Μίτρε, Μίτρε βλάσε
κουρτουλία (τουρκ. Σωτηρία) νέμα.
Άιντε, μορέ, πίλε κε σε στόρα
πακ κε ιμ ιζμπέγκαμ.


Μίτρε Βλάχα (1873 - 1907)
Στις 22 Φεβρουαρίου 1907 η περιοχή της Καστοριάς μένει ορφανή πιο πολύ από κάθε άλλη φορά, ενώ ο Βουλγαρικός πληθυσμός στα Καστανοχώρια χάνει τον μεγαλύτερο προστάτη του. Την μέρα αυτή ο βοεβόδας Μίτρε Βλάχα πυροβόλησε τα τρία μέλη της τσέτας του και στην συνέχεια αυτοπυροβολήθηκε..


Ο Μίτρε Παντζούροφ γεννήθηκε στο χωριό της Καστοριάς Κονομλάντι (Μακροχώρι) το 1873. Γνωστός με το προσωνύμιο του Βλάχα ή Βλάσετο, είτε γιατί σαν παιδί δούλεψε σε βλάχικη οικογένεια που ασχολούνταν με την κτηνοτροφία, είτε γιατί ο ίδιος ήταν βλάχος στην καταγωγή. Από νεαρός ακόμη ξεχνάει την ειρηνική ζωή και μπαίνει στην παρανομία ως μέλος της τσέτας του Κότε Χρίστοφ από την Ρούλια (Κώτας), όπου έρχεται κοντά με τους μελλοντικούς βοεβόδες της ΕΜΑΕΟ (ΒΜΟΡΟ) Λέτσο Νάστεφ από το Τσέροβο (Κλειδί) και Χρίστο Τσβέτκοφ από το Κονομλάντι (Μακροχώρι). Γύρω στο 1900 όλη η τσέτα ενεργεί κάτω από την σημαία της επαναστατικής οργάνωσης και μπαίνει στην πιο μεγάλη τσέτα, του άρτι αφιχθέντα από την Βουλγαρία, βοεβόδα Μάρκο Λέρινσκι. Λόγω των διαφωνιών ανάμεσα στους δύο βοεβόδες, ο Κότε από την Ρούλια (Κώτας) επιστρέφει στην παρανομία, ενώ ο Μίτρε Βλάχα παραμένει στην μεγάλη τσέτα του Μάρκο Λέρινσκι ως το 1901, στην συνέχεια ορίζεται ως βοηθός βοεβόδα του αξιωματικού του Βουλγαρικού στρατού Γκεόργκι Παπάντσεφ. Στο τέλος της ίδιας χρονιάς είναι ήδη αυτόνομος βοεβόδας τσέτας στα Κορέστια, της οποίας μέλη είναι ο πατέρας και τα αδέρφια του καθώς και οι, Ντεμέρ από την Φλώρινα, Νάκο από το Σεστέοβο (Σιδηροχώρι), Βέλιο από την Μπίτολα (Μοναστήρι), Ιβάντσε Μπούζοφ από την Ντάμπενι (Δενδροχώρι) και Αλέξι από το Σέχοβο (Ειδομένη).
Οι τσέτες των Μίτρε Βλάχα και Ατανάς Καρσάκοφ

Ο Μίτρε Βλάχα γρήγορα αποκτά την φήμη του καλού οργανωτή ανάμεσα στον Βουλγαρικό πληθυσμό. Ωστόσο δεν ξεχνάει και την φιλία του με τον Κότε Χρίστοφ και ο ίδιος προσωπικά τον έσωσε σε μια από την προσπάθειες για εκτέλεση της θανατικής του καταδικής που εκδόθηκε από τους βοεβόδες Βασίλ Τσεκαλάροφ και Πάντο Κλιάσεφ λόγω των εγκλημάτων του προς την οργάνωση. Οι διαφορές ξεχάστηκαν εντελώς κατά την διάρκεια της εξέγερσης του Ιλίντεν, όταν ώμο με ώμο όλοι τους μάχονται εναντίον του Τουρκικού στρατού. Ο Μίτρε Βλάχα συμμετέχει στην επίθεση εναντίον της Τουρκικής φρουράς στην Βίσενι (Βυσσσινιά), ενώ στην συνέχεια στην μεγάλη μάχη κοντά στο Πισοδέρι πληγώθηκε βαριά. Μετά την καταστολή της εξέγερσης όμως παρέμεινε στην σκλαβωμένη Μακεδονία. Ανένηψε μόλις την άνοιξη του 1904 και χωρίς να χάσει καθόλου χρόνο, με την βοήθεια του Γκεόργκι Ποπχρίστοφ από το Κραστοάρ, της Μπίτολα, φτιάχνει νέα τσέτα και άρχισε να αποκαθιστά τις επαναστατικές επιτροπές στα χωριά. Αλλά η Δυτική Μακεδονία δεν είναι πια ίδια και ο Μίτρε Βλάχα το αντιλαμβάνεται αυτό πολύ γρήγορα, από την στιγμή που βγήκε και πάλι στην παρανομία.


Ο αδερφός του Μίτρε Βλάχα, Νάσο Παντζάροφ (στην μέση),
με τους Σίμε και Μποριζάνο, τρομπετίστας στην τσέτα του
Νικόλα Ντότσεφ 
Η Ελληνική δραστηριότητα στην Μακεδονία ξεκίνησε και σ αυτή την διάρκεια καταφθάνουν αντάρτικες ομάδες από την Κρήτη. Ο Γερμανός Καραβαγγέλης ενεργοποιεί και ενισχύει το δίκτυο του με σπιούνους και στις 24 Ιουνίου 1904 η τσέτα του Μίτρε Βλάχα καταδόθηκε στις Τουρκικές αρχές στην γεννέτειρα του, το χωριό Κονομλάντι. Η μάχη κράτησε αρκετά , αλλά η τσέτα κατάφερε να αποτραβηχθεί χωρίς απώλειες, ενώ ο Μίτρε Βλάχα διεξάγει τους επόμενους μήνες δύσκολες μάχες εναντίον των ομάδων ανταρτών των, Ευθύμιου Καούδη και Σπύρου Σπυρομήλιου. Κατά το 1905 ο βοεβόδας είναι υπεύθυνος για ολόκληρη την περιοχή Καστανοχώρια, ενώ μαζί με τον Πάντο Κλιάσεφ που είναι υπεύθυνος για την υπόλοιπη περιοχή της Καστοριάς και τον Ατανάς (Νάσο) Καρσάκοφ, που δρα στη περιοχή της λίμνης Πρέσπας αποκρούουν τις συχνές επιθέσεις των Ελληνικών αντάρτικων ομάδων στα χωριά. Στις 15 Οκτωβρίου 1905 στήνουν ενέδρα στο Ορόβνικ (Καρυές) στην Ελληνική ομάδα του καπετάν Λάχταρη, η οποία βρίσκεται στο χωριό για να “εκχριστιανίσει” τους κατοίκους του. Η αστραπιαία επίθεση δίνει αποτελέσματα και 13 αντάρτες πέφτουν νεκροί, ενώ οι υπόλοιποι διασκορπίζονται και φεύγουν προς το Ζέλεβο (Αντάρτικο), από όπου στην συνέχεια ο Λάχταρης επιστρέφει στην Ελλάδα. Ο Μίτρε Βλάχα συνεχίζει ακατάπαυστα τον αγώνα και υπερασπίζεται τον Βουλγαρικό πληθυσμό μέχρι το 1907.


Στις 22 Φεβρουαρίου 1907 μαζί με τους Βανγκέλ Ποπχρίστοφ, Αντόν Μπρέστενσκι από την Μπρέστενι (Αυγή) και Ίλιο από το Βάμπελ (Μοσχοχώρι) μπαίνει στο χωριό Ζουπάνιστα (Λεύκη). Η παρουσία του δεν μένει μυστική για τους ντόπιους Γραικομάνους , οι οποίοι στέλνουν αγγελιοφόρο ως την Καστοριά και ενημερώνουν τον Ιβάν Χατζημάνγκοφ, με καταγωγή από το Αποσκέπ (Απόσκεπος) και για πολλά χρόνια συνεργάτη του Γερμανού Καραβαγγέλη, ο οποίος και μεταβιβάζει την είδηση στην Τουρκική διοίκηση. Την ίδια μέρα η τσέτα περικυκλώνεται από Τουρκικό στρατό, ενώ τέσσερεις από την τσέτα του πληγώθηκαν βαριά. Ο Μίτρε Βλάχα σκοτώνει τρείς από αυτούς και στην συνέχεια αυτοκτονεί. Τα λείψανα τους μεταφέρθηκαν στον Απόσκεπο από τον τοπικό πληθυσμό με άπειρο φόρο τιμής προς τους νεκρούς πια υπερασπιστές τους και θάβονται εκεί στο κοινό νεκροταφείο, μαζί με τους άλλους μεγάλους βοεβόδες της Καστοριάς.
Προσκύνημα στον αδερφικό τάφο των χαμένων μελών της ΕΜΑΕΟ (ΒΜΟΡΟ) στον Απόσκεπο το 1908. Συμμετέχουν οι βοεβόδες της Καστοριάς Βασίλ Τσεκαλάροφ και Πάντο Σίντοφ, ο ιερέας Γκέρμαν Τσίκοφσκι από την Τσερέσνιτσα (Πολυκέρασο), αντιπρόσωποι της διοίκησης των Νεότουρκων, ιερωμένοι, συγγενείς των νεκρών και απλός κόσμος 


Η ανάμνηση του Μίτρε Βλάχα ζεί πολύ καιρό μετά τον θάνατό του. Ο γιός του Μποζιντάρ Μίτρεφ μεταβαίνει στην Βουλγαρία όπου θανατώθηκε το 1932 ως κομμουνιστής. Ο βοεβόδας της ΕΜΑΕΟ (ΒΜΟΡΟ) Στέφαν Αβράμοφ στο βιβλίο του “Ορλίτε να Μπαμπούνα. Λεγκέντι ι ράζκαζι – Αετοί του βουνού Μπαμπούνα. Μύθοι και διηγήσεις” δημοσιεύει διήγηση για τον Μίτρε Βλάχα, ενώ ο Χρίστο Σιλιάνοφ στο βιβλίο του “ Απελευθερωτικοί αγώνες στην Μακεδονία “ γράφει για τον Βλάσετο :


Λίγοι άνθρωποι ακόμα και από τους πιο γνωστούς θα μπορούσαν να συγκριθούν με το ακαταμάχητο πνεύμα, την απόλυτη χωρίς ίχνος μομφής προσωπικότητα και τις υπηρεσίες του Μίτρε Βλάχα, ενός πρώην αγράμματου βοσκού, ο οποίος τόσο καλά εκπαιδεύτηκε στις τσέτες που είχε πάντοτε στην τσάντα του βιβλία με επαναστατική λογοτεχνία και χρησιμοποιούσε κώδικες. Ο Μίτρε Βλάχα τους ξεπέρασε όλους σε ηθικό ανάστημα : ποτέ ούτε στιγμή δεν αποσπάστηκε από τον λαό με τον οποίον και μεγαλούργησε. Ακόμα και μετά την επανάσταση αυτός δεν έφυγε από την Μακεδονία και πέθανε χωρίς να δει την Βουλγαρία, που τόσο πολύ αγαπούσε, παίρνοντας μαζί του στον τάφο, την ιδεατή μορφή της”.

This entry was posted on сряда, февруари 27, 2013 at сряда, февруари 27, 2013 and is filed under , , , , , , . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

0 коментара

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...