Επιστροφή... στο Πειζάνοβο (Ασβεστοχώρι)  

Posted by Kokice in , , ,

Πειζάνοβο
Το Πειζάνοβο ή Κιρέτσκιοι ή Κιρέτσνο ή Βάροβο στα Ελληνικά Ασβεστοχώρι είναι κωμόπολη της Ελλάδας με πληθυσμό 4702 κατοίκους (2001), που ανήκει στον Δήμο του Χορτιάτη της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Βρίσκεται στο όρος του Χορτιάτη στους πρόποδες της κορυφής Προφήτης Ηλίας, στα 5 χλμ ανατολικά της Θεσσαλονίκης.

Κατά την Οθωμανική Αυτοκρατορία

Τον 19 ο αιώνα το Πειζάνοβο είναι Βουλγαρικό χωριό βρισκόμενο στα νότια γλωσσικά σύνορα. Το 1831 ο Γάλλος Πρόξενος της Θεσσαλονίκης Εσπρί-Μαρί Κουζινερί γράφει :

“...το Ιενί Κιοί (Κιρέτσκιοι, Πειζάνοβο, Νόβο Σέλο) είναι το μοναδικό χωριό της περιοχής αυτής που κατοικείται απο Βούλγαρους. Αυτός ο πληθυσμός που μιλάει την δική του παλιά γλώσσα, όπως και Ελληνικά και Τούρκικα, καθώς δεν υπάρχει πρόσφορο έδαφος για εκπαίδευση, επέλεξε να ασχολείται με ότι ταιριάζει καλύτερα στην φύση της περιοχής του – ασχολείται λοιπόν με τον ασβέστη και έτσι είναι ιδιαίτερα χρήσιμος... Αυτοί οι Βούλγαροι ταξιδεύουν με τα μουλάρια, τα οποία χρησιμοποιούν για την μεταφορά του ασβέστη.”

Το 1845 ο Ρώσος Σλαβιστής Βίκτορ Γκριγκόροβιτς επισκέπτεται το Πειζάνοβο και το περιγράφει ως Βουλγαρικό χωριό. Ο Α. Σινβέ (Οι Έλληνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, Στατιστική και Εθνογραφική Μελέτη”) που στηρίζεται σε Ελληνικά στοιχεία, το 1878 γράφει ότι στο Ασβεστοχώρι ζουν 4836 Έλληνες. Στην “Εθνογραφία των βιλαετίων Αδριανούπολης, Μοναστηρίου και Θεσσαλονίκης” που εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1878 και αντανακλά την στατιστική του ανδρικού πληθυσμού το 1873, το Παιζάνοβο, Κιρέτσκιοι εμφανίζεται ως χωριό με 700 οικογένειες και 3158 κατοίκους Βούλγαρους. Στις αρχές του 1870 ο Ρώσος Πρόξενος γράφει ότι στο χωριό έχει 700 Βουλγαρικές και 15 Κουτσοβλάχικες οικογένειες, όμως οι Βούλγαροι είναι χωρσμένοι και το πιο δυνατό τμήμα είναι το Πατριαρχικό.


Νυφιάτικη φορεσιά προσφυγοπούλας από το
χωριό Πειζάνοβο 1924, βρίσκεται στο Εθνικό
 Εθνογραφικό Μουσείο της Σόφιας 
Κατά το 1874 στο χωριό, με μεγάλες δυσκολίες, άνοιξε το πρώτο Βουλγαρικό σχολείο με πρώτο δάσκαλο τον Χρίστο Ζαχάριεφ, από το Τάταρ Πάζαρτζικ, με βοηθό τον Ιβάν Αποστόλοβσκι από το χωριό Βίσενι (Βυσσινιά). Ταυτόχρονα στο χωριό έχει μεγάλο Ελληνικό σχολείο με επτά δασκάλους. Τις σχολικές χρονιές 1881 – 1882 και 1882 – 1883 η Βουλγαρική Εξαρχία διατηρεί δάσκαλο στ

ο Κιρέτσκιοι. Μετά ομως την έντονη αντίδραση εκ μέρους του Μητροπολίτη της Θεσσαλονίκης Ιωακείμ, το Βουλγαρικό σχολείο αναγκάζεται να κλείσει. Σύμφωνα με τον Βασίλ Κάντσοφ
Αγ.Γεωργίου

“...Πιο δυτικά, στο χωριό Κιρέτσκιοι άρχισε πρόσφατα ο Εξελληνισμός του πληθυσμού, όμως η μεγάλη Βουλγαρική επιτυχία στην Θεσσαλονίκη και η μετάβαση κατοίκων απο το Κιρέτσκιοι στην Βουλγαρία για επικερδή εργασία, αναχαίτισαν την δράση του Ελληνισμού.”

Κατά το 1900 σύμφωνα με την στατιστική του Κάντσοφ (“Μακεδονία, Εθνογραφία και Στατιστική”) στο Κιρέτσκιοι (Πειζάνοβο) ζουν 4200 κάτοικοι Βούλγαροι Χριστιανοί. Η Τσάρεβνα Μιλαντίνοβα γράφει για το Κιρέτσκιοι :

“...Όχι μακριά από την Βουλγαρική συνοικία Τρανσβάαλ της Θεσσαλονίκης, πάνω, πίσω από τους ψηλούς λόφους βόρεια, βρίσκονταν τα χωριά Κιρέτσκιοι (Ασβεστοχώρι) και Καπουτζιλάρ (Πυλαία). Στο πρώτο από αυτά μιλούσαν πιο παλιά αλλά και τώρα μιλάνε ωραία Βουλγαρική γλώσσα με παλαιοβουλγαρικές προσμίξεις στην ομιλία. Οι χωρικοί εκεί φορούν κάποιες περίεργες και πολύ όμορφες παλιές Βουλγαρικές φορεσιές. Το δεύτερο από τα δύο αυτά χωριά, σχεδόν πλήρως Εξελληνισμένο ακόμα από τότε, ήταν η γη της επαγγελίας σε σταφύλια, για την θεσσαλονίκη”.

Σύμφωνα με στοιχεία του γραμματέα της Εξαρχίας Ντιμίταρ Μίσεφ (“Η Μακεδονία και ο Χριστιανικόος πληθυσμός”) το 1905 στο Κιρέτσκιοι έχει Βούλγαρους Πατριαρχικούς γραικομάνους και στο χωριό λειτουργούν, πρωτοβάθμιο και προγυμνασιακό, Ελληνικά σχολεία.
Με την ανάφλεξη του Βαλκανικού Πολέμου το 1912, 55 άτομα από το Κιρέτσκιοι μπήκαν στις τάξεις του Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικου Εθελοντικού στρατού.
Στην Ελλάδα
Μετά το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων το Πειζάνοβο περνάει στην Ελλάδα.

“Άγιος Γεώργιος”
Η εκκλησία “Άγιος Γεώργιος”, τρίκλιτη βασιλική, χτίστηκε το 1800, ενώ το εικονοστάσι είναι από το 1812 και το καμπαναριό έγινε το 1885. Το 1867 έγινε διεύρυνση του δυτικού κλίτους.  

Στο νεκροταφείο του Κιρέτσκιοι είναι θαμμένοι 58 Βούλγαροι στρατιώτες, που χάθηκαν στην περίοδο 1918 -1919.

This entry was posted on събота, декември 15, 2012 at събота, декември 15, 2012 and is filed under , , , . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

0 коментара

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...