Πύργοι του Αιγαίου στο πέρασμα των χρόνων (Μέρος 1ο)  

Posted by Kokice in , , , , , , ,


Με την δουλειά των χωρικών χτίστηκε αυτός ο στύλος ως καμπάνα, της ικεσίας των ευσεβών προς τον Θεό, 10 Ιουνίου 1872”

Γκάμπροβο, Βουλγαρία
Η τελική επικράτηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Βαλκανική χερσόνησο κατά τον 15 ο αιώνα, συνέπεσε με την έναρξη της Αναγέννησης στις πόλεις της σημερινής Ιταλίας. Η μετατόπιση των συνόρων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας προς την κεντρική Ευρώπη, επιφέρει την πλήρη και απρόσκοπτη εξουσία του Σουλτάνου στα νέα εδάφη, που οδηγεί σταδιακά στην σχετική αποκατάσταση της καθημερινής ζωής του Χριστιανικού πληθυσμού της Αυτοκρατορίας. Οι οικονομικές συνθήκες αλλάζουν σημαντικά, παλιά εμπορικά κέντρα (πόλεις) χάνουν την αίγλη τους και στην θέση τους αναπτύσσονται νέα κέντρα, έτσι στις πόλεις αυτές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, γίνονται αρχιτεκτονικές αλλαγές και βιώνουν νέα οικονομική ζωή. Επέρχονται πλήρεις αρχιτεκτονικές αλλαγές σ αυτές. Οι ταξιδιώτες από την Δυτική Ευρώπη των XV-XVIII αιώνων στην Τουρκία, παρατηρούν σε γενικές γραμμές τις παρακάτω αλλαγές : λόγω της ασφάλειας που παρέχουν οι Οθωμανικές Αρχές, τα μεσαιωνικά φρούρια και οι οχυρώσεις χάνουν την σημασία τους και σταδιακά εξαφανίζονται από την εικόνα των οθωμανικών πόλεων, ενώ το εμπόριο επικεντρώνεται σε κεντρικά σημεία των πόλεων, τα λεγόμενα παζάρια, προσδίδει χαρακτηριστικά άγνωστα στις δυτικές κοινωνίες : μπεζεστένια, κονάκια, μικρά μαγαζάκια και το πιο σημαντικό, επικρατούν στις δομές των πόλεων οι Μιναρέδες των νεόκτιστων Τζαμιών, καθώς και οι πρόσθετοι που χτίζονται στις παλιές Χριστιανικές εκκλησίες και έτσι μετατρέπονται σε τζαμιά.

Μπίτολα - Μοναστήρι, Φύρομ
Υπάρχει όμως κάτι σημαντικό, στο βασικό τμήμα της αρχιτεκτονικής των πόλεων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, που δανείζονται από τον Δυτικό κόσμο και αυτό είναι οι πύργοι των ρολογιών (Σαάτ κουλέ, στα Τούρκικα). Κατά τον 16 ο αιώνα περίπου, μεγάλα εμπορικά κέντρα όπως η Γενεύη και η Βενετία διατηρούν ακόμα ισχυρή επιρροή στην Μεσόγειο και σημαντική στα Βαλκάνια. Διαμέσου της θάλασσας και ελεύθερων εμπορικών πόλεων, όπως η Ραγκούζα (Ντουμπρόβνικ), εκτός από το εμπόριο πραγματοποιούνται και σημαντικές πολιτιστικές ανταλλαγές και χαρακτηριστικό δείγμα αυτών , είναι όσα αρχιτεκτονικά στοιχεία δανείζονται από την Δύση. Η μέτρηση του χρόνου γίνεται όλο και πιο σημαντική, με την ανάπτυξη του εμπορίου καθώς επίσης και σε σχέση με την τήρηση των θρησκευτικών τελετών – Μουσουλμανικών και Χριστιανικών στα Μοναστήρια, αλλά οι πρωτόγονες τεχνικά συνθήκες δεν επιτρέπουν την ευρεία χρήση των ρολογιών. Τέτοιοι πύργοι υπάρχουν ήδη στα Μοναστήρια σε Ρίλα, Μπάτσκοβο και Ζωγράφου.

Αρχικά στήθηκαν σε οδικούς σταθμούς, στην συνέχεια όμως οι πύργοι των ρολογιών γίνονται κυρίαρχο κομμάτι της πόλης στο παζάρι των μεγαλύτερων πόλεων της Αυτοκρατορίας, καθώς και σε κάποια από πιο μεγάλα χωριά. Σε σχέση με την αρχιτεκτονική τους μορφή, χαρακτηρίζονται από την αυστηρή τους γραμμή, που συχνά μοιάζει με οχύρωμα, ενώ σε κάποια μέρη ανακατασκευάζονται διατηρημένοι οχυρωματικοί πύργοι. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή τους, είναι κυρίως συνδυασμός πέτρας και ξύλου. Όλοι χαρακτηρίζονται από το μεγάλο τους ύψος, ορατοί από μεγάλη απόσταση, ύψος όμως που δεν έπρεπε να ξεπερνά αυτό των Μιναρέδων. Στην μελέτη σε βάθος του θέματος, από τον καθηγητή αρχιτεκτονικής Ν. Τουλέσκοφ, διαβάζουμε : “ Η Βουλγαρική Εθνική επικράτεια της περιόδου, χαρακτηρίζεται σε γενικές γραμμές από δύο αρχιτεκτονικές μορφές – η κυρίαρχη ως συνέχεια αυτής που δημιουργήθηκε την περίοδο των ХVІІ – ХVІІІ αιώνων (Βέλες, Ρακίτοβο, Στρούγκα, Μπάνσκο, Λέριν-Φλώρινα, Σλίβεν, Γκόρνο Μπρόντι-Άνω Βροντού, Οχρίδα, Κάρλοβο), συμπεριλαμβανομένων και κάποιων πύργων που χρονολογούνται στα τέλη του ХІХ – αρχές του ХХ αιώνα (Βόντεν-Έδεσσα/ το 1899)”.
Χάσκοβο, Βουλγαρία
Κατά την διάρκεια 18-19 ου αιώνα οι πύργοι των ρολογιών είναι κάτι συνηθισμένο πλέον, καθώς πολλοί από αυτούς χτίστηκαν πάνω στα θεμέλια παλαιοτέρων, οι οποίοι καταστράφηκαν στο πέρασμα των χρόνων. “ Τέτοιοι που διατηρούνται από τον 17ο αιώνα είναι 13, καθώς σε αυτούς μπορούν να προστεθούν ακόμα περίπου δέκα – Μπίτολα/Μοναστήρι (πριν το 1630), Ενιτζέ Βάρνταρ/Γιαννιτσά (1667/1668), Γκόστιβαρ (1683), Κουμάνοβο (ХVІІ αιώνα), Τέτοβο (ХVІІ αιώνα) και άλλοι”. (σημ. Καθ. Τουλέσκοφ).

Ενιτζέ Βάρνταρ - Γιαννιτσά, Ελλάδα
Μετά τα μέσα του 18 ου αιώνα στου πύργους των ρολογιών ενσωματώνονται τέτοια με ψηφία, κάτι που πριν σπάνιζε. Ξακουστοί τεχνίτες στους μηχανισμούς των ρολογιών ήταν τα αδέλφια Ντίμκοβι, από το ενεργό Βουλγαρικό χωριό Γκόρνο Μπρόντι (Άνω Βροντού) της περιοχής των Σερρών. Επίσης την περίοδο αυτή επιτελείται αλλαγή και στην αρχιτεκτονική μορφή των πύργων των ρολογιών. Προς τα τέλη του 19 ου αρχές του 20 ου αιώνα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ξεκίνησε μετατόπιση της κατασκευής των πύργων των ρολογιών, ακόμα και στις Ασιατικές περιοχές, όπου μέχρι τότε δεν υφίσταντο.

Πάλι σύμφωνα με την μελέτη του καθηγητή Τουλέσκοφ “ Νέοι πύργοι ρολογιών κατασκευάζονται και στα μη απελευθερωμένα εδάφη – Βόντεν (Έδεσσα, 1899), Νέγκους (Νάουσα, 1895), Όντριν (Αδριανούπολη, 1894), Δράμα (Τέλη του ХІХ αιώνα), Γκιουμιουρτζίνα (Κομοτηνή, 1884) κλπ. Πάνω από οχυρωματικούς πύργους κατασκευάζονται πύργοι ρολογιών στην Δράμα, την Αδριανούπολη κ αλλού”. Η επίδραση του χρόνου, οι πόλεμοι και οι φυσικές καταστροφές επέφεραν την ερείπωση σε μεγάλο τμήμα της κληρονομιάς αυτής, αλλά παρόλα αυτά στις αρχές του 21 ου αιώνα στη Βουλγαρία υπάρχουν περίπου 30 πύργοι ρολογιών, στην Φύρομ διατηρήθηκαν γύρω στους 10. Σε μερικές δημοσιεύσεις θα προσπαθήσουμε να συγκεντρώσουμε τους πέτρινους φρουρούς του χρόνου στο Αιγαίο.

Μέρος πρώτο, θα υπάρχει συνέχεια

This entry was posted on сряда, октомври 24, 2012 at сряда, октомври 24, 2012 and is filed under , , , , , , , . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

0 коментара

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...