Λάβαρα του Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικου Εθελοντικού Στρατού  

Posted by Kokice in , , ,

Ο Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικος Εθελοντικός Στρατός, είναι ειδικό Βουλγαρικό στρατιωτικό τμήμα, που έδρασε στον Α' (1912 – 1913) και τον Β' (1913) Βαλκανικό Πόλεμο. Δημιουργήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1912 παραμονή του Βαλκανικού Πολέμου. Συστάθηκε κυρίως από εθελοντές των περιοχών Μακεδονίας και Αδριανουπολίτικης Θράκης (14670 άτομα), που λόγω του γεγονότος ότι πρόσφατα αποκόπηκαν από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, δεν προσμετρώνται στον κανονικό στρατό. Στο άρθρο αυτό σας παρουσιάζουμε τμηματικά τις σημαίες (Λάβαρα) που έχουν διατηρηθεί.

Πρώτο Σύνταγμα από το Ντέμπαρ


 Το Λάβαρο του 1 ου Συντάγματος από το Ντέμπαρ φτιάχτηκε τις μέρες του σχηματισμού του. Είναι από διπλό μεταξένιο ύφασμα διαστάσεων 105χ84 εκατοστά. Η μπροστινή όψη του είναι στα χρώματα της Βουλγαρικής Σημαίας (Λευκό, Πράσινο και Κόκκινο), σε οριζόντια διάταξη. Στο κέντρο με χάλκινο χρώμα είναι ζωγραφισμένος σταυρός με έξι άκρα πάνω σε ημισέληνο. Πάνω του σε ημικύκλιο γράφει “1ο από το Ντέμπαρ Εθελοντικό – 1βα Ντέμπαρσκα Οπαλτσένσκα”, και κάτω από τον σταυρό - “Σύνταγμα - Ντρουζινά”.
Στη πίσω όψη είναι όλο πράσινο. Στο κέντρο είναι κεντημένο με κλωστή λεοντάρι όρθιο με κορώνα στο κεφάλι, που πατάει πάνω σε δύο κλάδους. Από πάνω με χρυσοχάλκινο χρώμα είναι γραμμένο το σύνθημα “Ο Θεός μαζί μας – Σ Νάμι Μπογκ”, ενώ κάτω από το λεοντάρι - “1912”.
Το Λάβαρο έχει ραμμένα κρόσσια με κίτρινη κλωστή, που καταλήγουν σε φούντες στις 2 εξωτερικές γωνίες. Το ξύλινο κοντάρι στο πάνω άκρο του έχει μεταλλικό λεονταράκι με κορώνα στο κεφάλι. Στο ύφασμα που καλύπτει το κοντάρι έχει στερεωμένο μεταλλικό δακτύλιο με την επιγραφή “ 1ο από το Ντέμπαρ Εθελοντικό Σύνταγμα – 1βα Ντέμπαρσκα Οπαλτσένσκα Ντρουζινά”.

Δεύτερο Σύνταγμα από τα Σκόπια

Το Λάβαρο του 2 ου συντάγματος από τα Σκόπια φτιάχτηκε στην Λομ το 1905 για την τοπική Μακεδονική αδελφότητα. Μετά τη κήρυξη του πολέμου οι εθελοντές από την Λομ ορκίζονται στο Λάβαρο αυτό στους τοπικούς στρατώνες. Ορίστηκε να κρατάει το Λάβαρο ο Άνγκελ Γκένεφ. Στην πρωτεύουσα οι εθελοντές από την Λομ προσχώρησαν στο 7ο σύνταγμα από το Κουμάνοβο. Το ύφασμα είναι διπλό μεταξένιο κόκκινο, διαστάσεων 65χ58 εκατοστά, κεντημένο με κίτρινη κλωστή. Στο κέντρο της μπροστινής όψης είναι κεντημένος σταυρός οκτώ άκρων, πάνω από τον σταυρό σε ημικύκλιο επιγραφή “Θεέ φύλαγε – Μπόζε Πάζι”, ενώ από κάτω του “Μακεδονία “. Στο κέντρο της πίσω όψης υπάρχει απελευθερωμένο όρθιο λεοντάρι με κορώνα στο κεφάλι. Πάνω από το λεοντάρι - το σύνθημα “Ελευθερία ή Θάνατος – Σβομπόντα ίλι Σμάρτ”, ενώ κάτω από το λεοντάρι “1η Μαρτίου 1905 από κατοίκους της Λομ – 1η Μάρτ 1905 οτ Λόμσκιτε γκράζντανκι”. Οι τρεις εξωτερικές πλευρές είναι διακοσμημένες με κίτρινη νημάτινη δαντέλα, ενώ στις δύο εξωτερικές γωνίες είναι ραμμένη από μια φούντα.

Στο Λάβαρο είναι δεμένες δύο τρίχρωμες κορδέλες στα χρώματα της κρατικής Σημαίας σε οριζόντια διάταξη. Το κοντάρι είναι ξύλινο και στην πάνω άκρη καταλήγει σε σταυρό με οκτώ άκρα τοποθετημένο πάνω σε σφαίρα. Κάτω από το ύφασμα στο κοντάρι υπάρχει μεταλλικός δακτύλιος με επιγραφή “2 ο Σύνταγμα από τα Σκόπια – 2 ρα Σκόπσκα Ντρουζινά”.


Τρίτο Σύνταγμα από την Θεσσαλονίκη


 Το Λάβαρο του 3 ου συντάγματος από την Θεσσαλονίκη είναι από διπλό μεταξένιο κόκκινο ύφασμα διαστάσεων 87χ88 εκατοστά. Είναι κεντημένο με χρυσή κλωστή και πολύχρωμες μεταξωτές κλωστές. Στο κέντρο της μπροστινής όψης είναι κεντημένες οι μορφές των Αγ. Αγ. Κυρίλλου και Μεθοδίου ολόσωμες. Πάνω από αυτές με κίτρινη κλωστή είναι κεντημένη επιγραφή "Αγ. Κυρ. Αγ. Μεθ.- Σβ. Κιρ. Σβ. Μετ". Οι μορφές των Αγίων περιβάλλονται με διάκοσμο από κίτρινη κλωστή που σχηματίζει εικόνα σε ορθογώνιο σχήμα. Στο πάνω τμήμα του υφάσματος σαν τόξο υπάρχει επιγραφή "Αυτός που πέσει στην μάχη - Τόζ κόιτο πάντνε β Μπόι", ενώ στο κάτω τμήμα  "Αυτός δεν πεθαίνει - Τόι νε Ουμίρα". Στην πίσω όψη στο κέντρο είναι κεντημένο "Πρώτο//Θεσσαλονίκης//Εθελοντικού Στρατού//Σύνταγμα//1912 - Πάρβα//Σόλουνσκα//Οπαλτσένσκα//Ντρουζινά//1912"(Τελικά το σύνταγμα αριθμήθηκε ως τρίτο). Οι τρεις εξωτερικές πλευρές είναι διακοσμημένες με κίτρινη νημάτινη δαντέλα.

Το κοντάρι του είναι ξύλινο. Σ αυτό είναι στερεωμένος μεταλλικός δακτύλιος με την επιγραφή  "1 ο Σύνταγμα Εθελοντικού Στρατού από Θεσσαλονίκη - 1 βα Σόλουσκα Οπαλτσένσκα Ντρουζινά". Το Λάβαρο φτιάχτηκε με πρωτοβουλία του Διοικητή του Συντάγματος Θεσσαλονίκης, Λοχαγό Ντιμίταρ Ατανάσοφ Ντουμπαλάκοφ, από την αδερφή του Ζλάτα Ντουμπαλάκοβα-Ντόντοβα.


Τέταρτο Σύνταγμα από την Μπίτολα (Μοναστήρι)


Το Λάβαρο του 4ου συντάγματος από την Μπίτολα φτιάχτηκε τον καιρό της δημιουργίας του εθελοντικού στρατού. Δεν είναι γνωστοί οι δημιουργοί του.
Αποτελείται από διπλό μεταξένιο ύφασμα διαστάσεων 102χ100 εκατοστά. Η μπροστινή του όψη είναι όπως η Βουλγαρική Σημαία, ενώ η πίσω όψη είναι γυρισμένη όπως σε πόλεμο. Στο κέντρο με κίτρινη κλωστή κεντημένη με μηχανή η επιγραφή " Εθελοντικός Στρατός Μπίτολας//1912//Σύνταγμα - Μπίτολσκα Οπαλτσένσκα//1912//Ντρουζινά", καθώς τα γράμματα είναι με αρχαία καλλιγραφία. Στο κέντρο της πίσω όψης είναι κεντημένο με πολύχρωμες κλωστές όρθιο λεοντάρι με κορώνα στο κεφάλι, γυρισμένο προς την εξωτερική πλευρά του Λαβάρου, πατάει πάνω σε τεμαχισμένη ημισέληνο. Στις τρεις του πλευρές έχει κρόσσια από κίτρινη κλωστή. Στις δύο εξωτερικές γωνίες έχουν ραφτεί φούντες. Το κοντάρι είναι ξύλινο. Στο πάνω άκρο καταλήγει σε μεταλλικό σταυρό με έξι άκρα με επιγραφή "5 Οκτωβρίου//1912 - 5 Οκτόμβρι//1912", συγκολλημένο σε μεταλλική σφαίρα. Κάτω από το ύφασμα είναι στερεωμένος δακτύλιος με επιγραφή "4ο Σύνταγμα Μπίτολας - 4τα Μπίτολσκα Ντρουζινά".




Πέμπτο Σύνταγμα από την Αδριανούπολη


Το Λάβαρο του 5 ου συντάγματος από την Αδριανούπολη είναι φτιαγμένο τον καιρό της δημιουργίας του συντάγματος και είναι από διπλό κόκκινο ύφασμα διαστάσεων 98χ77 εκατοστά.

Στο κέντρο της μπροστινής όψης είναι κεντημένη με κίτρινη κλωστή επιγραφή "Αδριανούπολης//Εθελοντικού Στρατού Σύνταγμα - Όντρινσκα//Οπαλτσένσκα Ντρουζινά". Η δεύτερη σειρά της επιγραφής είναι σε ημικύκλιο. Στις πάνω γωνίες του υφάσματος απεικονίζονται διακοσμήσεις με φυτά, ενώ κάτω στην μέση "1912". Στην πίσω όψη στο κέντρο με λαδομπογιές είναι ζωγραφισμένο λεοντάρι  όρθιο με κορώνα στο κεφάλι, πατάει πάνω σε ημισέληνο και αστέρι κεντημένα με κλωστή. Γύρω από το λεοντάρι με κίτρινη κλωστή είναι κεντημένα ονόματα των πόλεων : πάνω - "Ράζλογκ", κάτω - "Σέρρες-Σέρ", δεξιά "Τζουμαγιά - Νεβροκόπ", καθώς οι λέξεις είναι η μία πάνω στην άλλη διαγωνίως, αριστερά - "Αδριανούπολη-Όντριν, Μέλνικ" τοποθετημένες με τον ίδιο τρόπο. Οι τρεις εξωτερικές πλευρές είναι διακοσμημένες με κρόσσια. Το κοντάρι είναι ξύλινο και το πάνω άκρο καταλήγει σε μεταλλικό λεονταράκι,τοποθετημένο πάνω σε μεταλλική σφαίρα. Κάτω από το ύφασμα είναι στερεωμένος μεταλλικός δακτύλιος με επιγραφή "5 ο Σύνταγμα Αδριανούπολης - 5 τα Όντρινσκα Ντρουζινά. Δεν υπάρχουν στοιχεία για αυτόν που έφτιαξε το λάβαρο.



                                                         Έκτο Σύνταγμα από την Οχρίδα



 Το Λάβαρο του 6 ου συντάγματος από την Οχρίδα είναι από μεταξένιο ύφασμα διαστάσεων 170χ158 εκατοστά. Είναι κεντημένο με πολύχρωμες μεταξωτές κλωστές και είναι μίας όψης. Τρίχρωμο – άσπρη, πράσινη και κόκκινη λωρίδα σε οριζόντια διάταξη. Στο πάνω αριστερό τμήμα της άσπρης λωρίδας, είναι ραμμένο ύφασμα στο οποίο με πολύχρωμες κλωστές είναι κεντημένη η φιγούρα γυναίκας, που στο ένα της χέρι κρατάει σημαία, πάνω από την οποία με κόκκινα γράμματα, με κίτρινο περίγραμμα, είναι κεντημένη επιγραφή “Μακεδονία”. Δίπλα στην γυναίκα στέκεται λεοντάρι με κόκκινη σημαία, από πάνω του με άσπρα γράμματα είναι κεντημένη επιγραφή “Ελευθερία//'Η//Θάνατος – Σβομπόντα//Ίλι//Σμάρτ”. Κάτω από το λεοντάρι με κόκκινα γράμματα είναι γραμμένο “1902//1903”. κάτω από την γυναίκα επίσης έχει επιγραφή κεντημένη με κόκκινη κλωστή “Η Ένωση//Κάνει την Δύναμη – Σαεντινένιετο//Πράβι Σίλατα”. Το ύφασμα στο οποίο είναι κεντημένα όλα αυτά είναι διαστάσεων 56χ77 εκατοστά.

Στο δεξιό τμήμα επίσης στην άσπρη λωρίδα με κίτρινα γράμματα με μπλε περίγραμμα είναι κεντημένα “Μ.Ο.Β.Ν.Ο./GARY, IND. USA”. Στις τρεις του πλευρές είναι διακοσμημένο με κίτρινα μεταξωτά κρόσσια. Το κοντάρι είναι ξύλινο με στερεωμένο πάνω του μεταλλικό δακτύλιο με επιγραφή “6 ο Σύνταγμα Εθελοντικού Στρατού Οχρίδας – 6τα Όχριτσκα Οπαλτσένσκα Ντρουζινά”.
Ο πλούτος των συμβόλων και των επιγραφών του Λαβάρου δείχνει την ασυνήθιστη προέλευση και ιστορία του. Φτιάχτηκε στις ΗΠΑ στην πόλη Γκέρι της Ιντιάνα και κάνει μακρύ ταξίδι μέχρι να φτάσει στην αίθουσα του НВИМ (Εθνικό Στρατιωτικό Ιστορικό Μουσείο). Είναι δημιούργημα Βούλγαρων που συμμετείχαν στην εξέγερση του Ιλίντεν που μετά την αποτυχία του μετανάστευσαν στις ΗΠΑ. Παρότι βρίσκονται πολύ μακριά από την γενέτειρα, παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στα Βαλκάνια. Όταν μαθαίνουν ότι η Βουλγαρία κήρυξε πόλεμο στην Τουρκία αποφασίζουν ότι έχουν καθήκον να μετέχουν προσωπικά στην μάχη εναντίον των τυράννων. Από διαφορετικές περιοχές των ΗΠΑ προς την Νέα Υόρκη ξεκινούν ομάδες εθελοντών. Για επτά μέρες διασχίζουν τον ωκεανό και φθάνουν στην Χάβρη (Αγγλία). Με άλλο πλοίο πάνε στο Αμβούργο και από εκεί με τρένο φθάνουν στην Βουλγαρία. Μετά από σύντομη παραμονή στην Σόφια ξεκινούν για τον νότο για να ενωθούν με τον εθελοντικό στρατό. Στο Χάσκοβο εξοπλίζονται και στο Κάρτζαλι εντάσσονται στον Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικο Εθελοντικό Στρατό. Σημαιοφόρος είναι ο Αλέξι Μπατσβάροφ.
Μετά την διάλυση του Εθελοντικού Στρατού το Λάβαρο παραδίδεται μαζί με τα άλλα στο Παλάτι, ενώ αργότερα στην υπηρεσία του НВИМ (Εθνικό Στρατιωτικό Ιστορικό Μουσείο).


                                            Έβδομο Σύνταγμα από το Κουμάνοβο



Το Λάβαρο του 7 ου συντάγματος από το Κουμάνοβο φτιάχτηκε στην Λομ από την Μαριέτα Μιλανέζι, σύζυγο του Ιταλό Μιλανέζι – ο οποίος συμμετείχε στην εξέγερση του Ιλίντεν. Προορίζονταν για τσέτα στην Μακεδονία.


Είναι φτιαγμένο από μονό μεταξωτό ύφασμα διαστάσεων 134χ128 εκατοστά και ζωγραφισμένο με λαδομπογιές. Στην μπροστινή όψη στο κέντρο απεικονίζεται γυναίκα αλυσοδεμένη, ενώ πίσω της - δένδρα, πιθανώς δάσος. Η ζωγραφιά πλαισιώνεται με κόκκινου χρώματος περίγραμμα σαν κορνίζα. Στο πάνω τμήμα με άσπρη μπογιά είναι γραμμένο το σύνθημα “Τέκνα της Μακεδονίας//Ελάτε να σπάσουμε τις αλυσίδες – Σίνοβε Μακεντόντσι//Ντόιντετε ντα στρόσιμ Βερίγκιτε”, ενώ στο κάτω τμήμα - “Της Σκλαβιάς – Να Ρόμπστβοτο”. Στην πίσω όψη φαίνονται σημάδια από ζωγραφισμένο λεοντάρι με κορώνα στο κεφάλι, που πατάει πάνω σε Τούρκικη Σημαία. Το κοντάρι είναι ξύλινο με στερεωμένο κάτω από το ύφασμα μεταλλικό δακτύλιο με επιγραφή “7ο Σύνταγμα Εθελοντικού Στρατού - 7-α Οπαλτσένσκα Ντρουζινά”.

Μετά την κήρυξη του πολέμου στην Λομ άρχισαν να εγγράφουν εθελοντές. Αυτοί ζήτησαν το Λάβαρο αλλά η κυρία Μιλανέζι αρνείται να το δώσει μέχρι να πάρει την έγκριση του συζύγου της, ο οποίος έφυγε από την πόλη για να πολεμήσει εναντίον των Τούρκων. Αυτό ανάγκασε τους εθελοντές να αναχωρήσουν με το Λάβαρο της Μακεδονικής Αδελφότητας, ενώ τους ακολουθούσε ο Ντιμίταρ Έντσεφ με το Λάβαρο των Μιλανέζι, που του δόθηκε αργότερα. Στην πρωτεύουσα το το Λάβαρο δόθηκε στο σύνταγμα που σχηματίστηκε στο Κιουστεντίλ με αύξοντα αριθμό επτά.



Όγδοο Σύνταγμα από την Καστοριά 

Το Λάβαρο του 8 ου συντάγματος από την Καστοριά είναι από διπλό μεταξένιο ύφασμα διαστάσεων 134χ132 εκατοστά. Οι δύο όψεις του είναι τρίχρωμες – άσπρες, πράσινες και κόκκινες λωρίδες σε οριζόντια διάταξη, κεντημένο με πολύχρωμες κλωστές.

Στην μπροστινή όψη είναι κεντημένο λεοντάρι με κορώνα στο κεφάλι με προφίλ στα αριστερά, ενώ από κάτω υπάρχει στεφάνι από κλάδους ελιάς. Στην κορώνα του λεονταριού υπάρχουν άσπρες και μπλε πετρούλες. Πάνω στην άσπρη λωρίδα σε ημικύκλιο είναι κεντημένη επιγραφή “Σύνταγμα Καστοριάς//1912 – Κόστουρσκα Ντρουζινά//1912”. Η πίσω όψη είναι ίδια με την μπροστινή. Το κοντάρι είναι ξύλινο και προς τα πάνω καταλήγει σε μεταλλικό σταυρό οκτώ άκρων. Κάτω από το ύφασμα του Λαβάρου είναι στερεωμένος μεταλλικός δακτύλιος με επιγραφή “Σύνταγμα Καστοριάς – Κόστουρσκα Ντρουζινά”. Δεν είναι γνωστό ποιός έφτιαξε το Λάβαρο.

Το Λάβαρο της ενωμένης τσέτας Καστοριάς που δημιουργήθηκε από εθελοντικές τσέτες του Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικου Εθελοντικού Στρατού Νο 4 με βοεβόδα τον Βασίλ Τσεκαλάροφ, Νο 5 του Λοχία Ιβάν Ποπόφ και Νο 6 του Χρίστο Σιλιάνοφ. Το Λάβαρο είναι κεντημένο πάνω σε κόκκινο μεταξένιο ύφασμα με την επιγραφή στο πάνω τμήμα “Ελευθερία Ή Θάνατος – Σβομπόντα Ίλι Σμάρτ”. Σε πιο μικρό πλαίσιο δύο γυναίκες (Μακεδονία και Θράκη) κρατούν την Βουλγαρική Σημαία, ενώ πάνω και κάτω από αυτές είναι κεντημένη επιγραφή “Να Ζει η Μακεδονία – Ντα Ζιβέε Μακεντόνια”


Ένατο Σύνταγμα από το Βέλες


Το Λάβαρο του 9 ου συντάγματος από το Βέλες φτιάχθηκε στο Λόζενγκραντ και είναι δωρεά του Ντιμίταρ Σαλαμπάσεφ. Είναι διπλό κόκκινο μεταξένιο ύφασμα διαστάσεων 114χ91 εκατοστά, κεντημένο σε μηχανή με πολύχρωμες κλωστές. Στο κέντρο της μπροστινής όψης απεικονίζεται όριο λεοντάρι με κορώνα στο κεφάλι με πρόσωπο προς το κοντάρι, πατάει πάνω σε ημισέληνο και αστέρι. Πάνω από το λεοντάρι έχει επιγραφή “Ελευθερία σε Αδριανούπολη και Μακεδονία – Σβομπόντα Να Όντρινσκο ι Μακεντόνια”. Περιμετρικά το Λάβαρο είναι διακοσμημένο με παραστάσεις φυτών, ενώ στις 4 γωνίες υπάρχει το αναγνωριστικό “С.Б.С”. Στην κάτω δεξιά γωνία με μικρά γράμματα υπάρχει επιγραφή της δωρεάς “Δωρεά από τον Ντ. Σαλαμπάσεφ. Λόζενγκραντ – Πονταρένο οτ Ντ. Σαλαμπάσεφ. Λόζενγκραντ”. Στην πίσω όψη στο κέντρο με καλλιγραφικά γράμματα είναι κεντημένη επιγραφή “Κάτω Θράκης//Λεγεώνα//1453-1912 – Ντόλνο Τρακίισκι//Λεγκιον//1453-1912”. Στις τρεις πλευρές το ύφασμα είναι διακοσμημένο με κίτρινα κρόσσια , ενώ στις δύο εξωτερικές γωνίες είναι ραμμένες φούντες. Στην πάνω κατάληξη του κονταριού έχει κορδόνι.
Το κοντάρι είναι ξύλινο με στερεωμένο μεταλλικό δακτύλιο με επιγραφή”9 ο Σύνταγμα από το Βέλες – 9-α Βέλεσκα Ντρουζινά”.



Δέκατο Σύνταγμα από το Πρίλεπ


Το δέκατο σύνταγμα από το Πρίλεπ έχει δύο Λάβαρα, το πρώτο από αυτά είναι από διπλό μεταξένιο ύφασμα μίας όψης διαστάσεων 104χ73 εκατοστά. Τρίχρωμο, με λωρίδες σε οριζόντια διάταξη. Στο κέντρο με κίτρινη κλωστή κεντημένη στην μηχανή επιγραφή “Πλέβεν Περιφέρεια Χτίστες-Ξυλουργοί Σύλλογος //Ενότητα- Πλεβ.Οκολ.Ζιντάρο-Νταρβόντ. Σντρουζένιε//Εντίνστβο”, καθώς η πρώτη σειρά είναι σε μορφή ημικύκλιου. Κάτω από την επιγραφή έχουν ραφτεί δύο ελλειψοειδείς ζωγραφιές με λαδομπογιές. Αριστερά απεικονίζεται ο Αγ. Θωμάς, προτομή, ο οποίος στο ένα του χέρι κρατάει τυλιγμένο χαρτί. Δεξιά – σύνθεση με πολλά στοιχεία. Στο κέντρο και με χρυσοχάλκινο χρώμα είναι ζωγραφισμένος σταυρός τοποθετημένος πάνω σε εραλδική ασπίδα που έχει τρεις οριζόντιες λωρίδες (άσπρη, πράσινη και κόκκινη) και σε διάταξη σταυρού υπάρχουν διαβήτης και τρίγωνο. Εκατέρωθεν του σταυρού υπάρχουν όρθια λεοντάρια με κορώνα στο κεφάλι τους , οι οποίοι κρατούν την Βουλγαρική Σημαία. Τα λεοντάρια και ο σταυρός βρίσκονται πάνω από δύο χέρια σε χειραψία. Και οι δύο ζωγραφιές περιβάλλονται από πλαίσιο με χρυσοχάλκινη μπογιά.

Το δεύτερο λάβαρο είναι από διπλό μεταξένιο ύφασμα διαστάσεων 114χ101 εκατοστά. Η μπροστινή όψη αποτελείται από 4 όμοια τρίγωνα – δύο κόκκινα πάνω και κάτω και δύο πράσινα – αριστερά και δεξιά, τα οποία σχηματίζουν σταυρό. Κεντημένο με κλωστές. Στο κέντρο είναι κεντημένο λεοντάρι όρθιο με κορώνα στο κεφάλι με προφίλ προς αριστερά, ενώ γύρω του - στεφάνι με λουλούδια και στάχια σταριού. Στις γωνίες υπάρχουν από δύο μαχαίρια σταυρωτά, με στεφάνι από λουλούδια γύρω τους, ενώ πάνω από το στεφάνι – κορώνα. Στο πάνω τμήμα γράφει “Εμπρός, Αδέρφια//Ελευθερία Ή Θάνατος – Ναπρέντ, Μπράτια//Σβομπόντα Ίλι Σμάρτ”, ενώ κάτω από την επιγραφή – κορώνα. Στο κάτω τμήμα του υφάσματος είναι κεντημένο ”Στην Μακεδονική Αδελφότητα της Βάρνας – Να Βάρνενσκατα Μακεντόνσκα Ντρούζ”. Στα αριστερά παράλληλα με το κοντάρι - “Δωρεά Αρτοποιών Βάρνας//κλάδος – Ζαβεστάνα οτ Βάρνεσκοτο Χλεμπάρσκο//Σασλόβιε”, ενώ στα δεξιά – 1η Σεπτεμβρίου 1901 – 1ι Σεπτέμβριι 1901”. Η πίσω όψη είναι ίδια με την μπροστινή.

Από όλες τις πλευρές το ύφασμα περιβάλλεται από τρίχρωμο κορδόνι, ενώ στις δύο εξωτερικές του γωνίες είναι ραμμένες φούντες.

Ενδέκατο Σύνταγμα από τις Σέρρες 

Το κύριο Λάβαρο του Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικου Εθελοντικού Στρατού είναι αυτό του 11 ου συντάγματος από τις Σέρρες, το οποίο είναι δώρο από την Τσαρίτσα (Βασίλισσα) της Βουλγαρίας Ελεονόρα και φτιάχτηκε σε σχέδιο του διάσημου ζωγράφου Ιβάν Μαρκβίτσκα. Ο Πρόεδρος της εκτελεστικής Επιτροπής των Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικων αδελφοτήτων Δρ. Πολιχρόν Νέιτσεφ προτείνει στην Τσαρίτσα να βάλλει την δική της στάμπα πάνω σ αυτό το Λάβαρο. Προσωπικά αυτή στις 28 Οκτωβρίου 1912 παραδίδει στο Πλόβντιβ το Λάβαρο στον Διοικητή της 3 ης Ταξιαρχίας, Συνταγματάρχη Αλεξάντερ Προτογκέροφ. Μπροστά στο αγιασμένο λάβαρο ορκίζονται οι εθελοντές.

Το Λάβαρο είναι διπλό μεταξένιο ύφασμα δύο όψεων διαστάσεων 139 χ139 εκατοστά. Στην μία όψη στο κέντρο έχει εικόνα των Αγίων Αδελφών Κυρίλλου και Μεθόδιου. Από εκεί προς τις τέσσερεις γωνίες προχωρούν ως αυλακώσεις που σχηματίζουν το σχήμα σταυρού που μοιάζει με αυτό που έχει το μετάλλιο “Ανδρείας”. Στις τέσσερις γωνίες του Λαβάρου υπάρχουν κόκκινα και άσπρα κομμάτια ύφασμα. Επίσης έχουν τοποθετηθεί και κυκλικά κομμάτια ύφασμα, τα οποία είναι κεντημένα όπως περιγράφεται παρακάτω : πάνω αριστερά είναι η στάμπα της Τσαρίτσα Ελεονόρα “Ε”, δεξιά – σταυρός οκτώ άκρων, κάτω αριστερά – μονόγραμμα του Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικου Εθελοντικού στρατού, δεξιά κάτω – όρθιο λεοντάρι με κορώνα στο κεφάλι.

Στα αριστερά του Λαβάρου και παράλληλα με το κοντάρι είναι κεντημένο “5.Х.1912” - ημερομηνία δημοσίευσης του μανιφέστου κήρυξης του πολέμου εναντίον της Τουρκίας. Στα δεξιά της εικόνας γράφει “Αγ. Κύριλλος -Σ.Τ.Ι Κιριλ”, ενώ αριστερά - “Αγ. Μεθόδιος – Σ.Τ.Ι Μετόντιι”.

Το Λάβαρο του 11 ου συντάγματος από τις Σέρρες είναι το μοναδικό που κυμάτιζε κατά την διάρκεια των μαχών. Στις 15 Νοεμβρίου 1912 με σκυμμένο κεφάλι περνούν μπροστά από το Λάβαρο οι αιχμάλωτοι Αξιωματικοί και στρατιώτες από το σώμα του Μεχμέτ Ιαβέρ Πασά. Μπροστά στο Λάβαρο αυτό ορκίστηκαν και τα νεοσχηματισμένα Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικα συντάγματα 13 ο, 14 ο και 15 ο.

Δέκατο Πέμπτο Σύνταγμα από το Στίπ 

Το Λάβαρο του 15 ου συντάγματος από το Στιπ είναι διπλό κόκκινο μεταξένιο ύφασμα διαστάσεων 120χ99 εκατοστά. Στο κέντρο την μπροστινής όψης με μηχανή είναι κεντημένο λεοντάρι όρθιο με κορώνα στο κεφάλι γυρισμένο προς το κοντάρι.

Γύρω από το λεοντάρι είναι κεντημένο στεφάνι από κλαδιά δάφνης. Στις γωνίες υπάρχει στάμπα που μοιάζει με το γράμμα “Φ” (Του Τσαρ-Βασιλιά Φέρντιναντ Ι). Στα αριστερά παράλληλα με το κοντάρι είναι κεντημένη επιγραφή “Μαζί μας ο Θεός – Σ Νάμι Μπογκ”. Η πίσω όψη είναι όπως η μπροστινή με την εξής διαφορά, γύρω από το λεοντάρι σχηματίζεται το περίγραμμα του μεταλλίου “Ανδρείας”. Στις τρεις πλευρές το Λάβαρο περιβάλλεται με διάκοσμο από κίτρινη νημάτινη δαντέλα και από λωρίδα με ισοσκελή τρίγωνα σε άσπρο, πράσινο και κόκκινο χρώμα. Στις δύο εξωτερικές γωνίες υπάρχουν φούντες. Στο ξύλινο κοντάρι έχει στερεωμένο μεταλλικό δακτύλιο με επιγραφή “Σύνταγμα από το Στιπ – Στίπσκα Ντρουζινά”.

Χαμένα Λάβαρα

Χαμένα είναι για τώρα για την Βουλγαρική στρατιωτική ιστορία τα Λάβαρα των 12 ο από το Λόζενγκραντ, 13 ο από το Κιλκίς και 14 ο από την Έδεσσα συντάγματα, καθώς και από το Πρώτο τάγμα “Αρμενίων” του 12 ου συντάγματος του Λόζενγκραντ. 


 

This entry was posted on четвъртък, септември 06, 2012 at четвъртък, септември 06, 2012 and is filed under , , , . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

0 коментара

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...