Επιστροφή στην......Τσερέσνιτσα (Πολυκέρασο), περιοχή Καστοριάς  

Posted by Kokice in , , ,


Θέα του χωριού με την εκκλησία "Άγ. Νικόλαος"
Φωτογραφίες από προσωπικό οικογενειακό αρχείο
Τσερέσνιτσα (στα Ελληνικά Πολυκέρασο ή Πολυκέρασος στην καθαρεύουσα Πολυκέρασον, ως το 1926 Τσερέσνιτσα) είναι χωριό της Αιγαιακής Μακεδονίας, Ελλάδα του δήμου Καστοριάς της περιοχής Δυτικής Μακεδονίας. Σύμφωνα την απογραφή του 2001 το χωριό έχει 29 κατοίκους.


Γεωγραφία

Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση 15 χμ από την πόλη της Καστοριάς στις δυτικές διακλαδώσεις του όρους Βίτς (Βιτσίου). Επίσης σε απόσταση 5 χμ δυτικά του χωριού Τιχόλιστα (Τοιχίο), στα 4 χμ βόρεια του χωριού Μπούλγκαρσκα Μπλάτσα (Οξυά) όπως και 4 χμ νότια του χωριού Όλιστα (Μελισσότοπος) και από το μοναστήρι του χωριού “ Άγιοι Ανάργυροι”.


Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία

Σύμφωνα με τοπική παράδοση, οι κάτοικοί του μετακινήθηκαν εκεί από το διπλανό χωριό με χαμηλότερο υψόμετρο Φοτίνιστα (Φωτεινή),το οποίο εγκατέλειψαν λόγω των Τουρκικών θηριωδιών. Στα οθωμανικά φορολογικά μητρώα από τα μέσα του 15 αιώνα η Τσερέσνιτσα αναφέρεται με 16 οικογένειες των Ντούσκο, Σίμκο, Ράικο, Στάικο, Ράιο, Ντόμπρι, Σίμκο, Στέφαν, Ιάνκο, Κίρκ, Ιοβάν, Νικόλας, Αλέξα, Ράιο, Ιάνο και Λάντσο και μια χήρα η Τοντόρα. Τα συνολικά έσοδα για την Αυτοκρατορία από το χωριό είναι 1066 άσπρα.
Γύρω στο 1840 χτίστηκε η Βουλγαρική εκκλησία “Άγιος Νικόλαος” την οποία το 1898 διευθύνει ο ποπ Γκέρμαν από το ίδιο το χωριό.

Κατά τον 19ο αιώνα η Τσερέσνιτσα είναι Βουλγαρικό χωριό του καζά της Καστοριάς στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Στο “Εθνογραφία των βιλαετίων Ανδριανούπολης, Μοναστηρίου και Σαλονίκης” που εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1878 αντικατοπρίζοντας στατιστικές από το 1873 σε σχέση με τον ανδρικό πληθυσμό η Τσερέσνιτσα αναφέρεται ως χωριό του καζά της Καστοριάς με 160 οικογένειες και 550 κατοίκους Βούλγαρους. Μεταξύ 1896-1900 το χωριό περνά υπό την σκέπη της Βουλγαρικής Εξαρχίας. Σύμφωνα με την στατιστική του Βασίλ Κάντσοφ (“Μακεδονία, Εθνογραφία και Στατιστική”) το 1900 η Τσερέσνιτσα έχει 520 κατοίκους Βούλγαρους Χριστιανούς. 

Μερικά απο τα σπίτια που διασώθηκαν μετά την μεγάλη πυρκαγιά

Το 1900 όλοι οι κάτοικοι της Τσερέσνιτσα περνούν στην Βουλγαρική Εξαρχία. Σύμφωνα με στοιχεία του γραμματέα της Εξαρχίας Ντιμίταρ Μίσεβ (“Η Μακεδονία και ο Χριστιανικός πληθυσμός”) το 1905 η Τσερέσνιτσα έχει 640 Βούλγαρους Εξαρχικούς και λειτουργεί Βουλγαρικό σχολείο.

Κάτοικοι της Τσερέσνιτσα συμμετέχουν στην εξέγερση του Ιλίντεν με δική τους τσέτα και αρχηγό τον Γκέρμαν Τσίκοφσκι. Σύμφωνα με στοιχεία των ηγετών της εξέγερσης στην περιοχή Καστοριάς, συμπεριλαμβανομένων των Βασίλ Τσεκαλάροφ, Λάζαρ Ποπτράικοφ, Πάντο Κλιάσεφ, Μανόλ Ρόζοφ και Μιχαίλ Ρόζοφ που έστειλαν σε όλα τα ξένα Προξενεία στην Μπίτολα (Μοναστήρι), στις 30 Αυγούστου 1903 στην Τσερέσνιτσα κάηκαν 80 σπίτια και νεκροί είναι οι Νταμιάν Σούποφ (50 ετών), Πέταρ Πόποφ (53), Νταμιάν Μπόζκοφ (59), Χρίστο Μπόζκοφ (35), Σίντο Πόπιαρμοφ (60), Φίλο Ρόζοφ (63), Ντίνε Γκλάβτσεφ (81), Μίτρε Μπαμπτσορλίατα (73), Σία Μπαμπτσόρεβα (50) και Ρίσα Φιάνοβα (28). Σύμφωνα με άλλες πηγές τα καμένα σπίτια είναι 69 ενώ μεγάλο τμήμα του πληθυσμού σώθηκε καταφέρνοντας να ξεφύγει. Ντόπιοι κάτοικοι θυμούνται οτι τα μοναδικά σπίτια, τα οποία παρότι κάηκαν δεν κατέρρευσαν, είναι αυτά των Ντζόνοφ, Μάνγκοφ, Λιαλάκιν και Σκλίφοφ. Δεν κάηκαν η εκκλησία και το σχολείο. Πολλές γυναίκες που έπεσαν στα χέρια των Τούρκων βιάστηκαν και τις ανάγκασαν να χορεύουν γυμνές κοντά στο χωριό. Μετά την εξέγερση 150 άτομα μετανάστευσαν στην Βουλγαρία. 

Ελληνική στατιστική του 1905 παρουσιάζει το χωριό μικτό Βούλγαρο – Ελληνικό με 400 κατοίκους Βούλγαρους και 200 Έλληνες. Σύμφωνα με τον Γκεόργκι Κονσταντίνοφ Μπίστριτσκι η Τσερέσνιτσα πριν τον Βαλκανικό Πόλεμο έχει 120 Βουλγαρικά σπίτια.

Ερείπια απο την μάντρα του Σάμοφ

Το χωριό παραμένει Εξαρχικό ως την κατάληψή του από Ελληνικά τμήματα στην διάρκεια του Βαλκανικού Πολέμου. Με την ανάφλεξη του Βαλκανικού Πολέμου το 1912, 2 άτομα από την Τσερέσνιτσα είναι εθελοντές στον Μακεδονο-Ανδριανουπολίτικο εθελοντικό στρατό. Αυτοί είναι οι Αριστίντ Νταμιάνοφ (1873 - ?) Βούλγαρος παιδαγωγός και Κούζμαν Βασίλεφ Τράπτσεφ (1873 -1913) εθελοντής του Μακεδονο-Ανδριανουπολίτικου εθελοντικού στρατού, άοπλου τμήματος του ογδόου τάγματος Καστοριάς, σκοτώθηκε στις 9 Μαρτίου 1913. Ο πιο αξιόλογος κάτοικος της Τσερέσνιτσα είναι ο ποπ Γκέρμαν Τσίκοφσκι, ο οποίος διευθύνει τα εκκλησιαστικά, εκπαιδευτικά και επαναστατικά θέματα στο χωριό. Στην διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ο Κονσταντίν Σούλεφ (? - 1947) ηγείται τσέτας της Οχράνα, ενώ κατά τον Ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο ηγείται παρτιζάνικου αποσπάσματος του ΔΣΕ (Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας). Από την Τσερέσνιτσα κατάγεται ο Βούλγαρος γλωσσολόγος και μελετητής διαλέκτων Μπλαγκόι Σκλίφοφ (1935 – 2003), συγγραφέας ενός από τα πιο σημαντικά έργα σχετικά με τις νοτιοδυτικές Βουλγαρικές διαλέκτους. Το χωριό είναι ο τόπος θανάτου εξεχόντων Βουλγάρων επαναστατών όπως οι Κούζο Ποπντίνοφ (1875 – 1907) και Κούζο Ρόζοφ (? - 1903) που χάθηκαν μαχόμενοι ενάντια σε Τούρκικα στρατεύματα και Έλληνες αντάρτες.


Στην Ελλάδα

Το χωριό παραμένει στην Ελλάδα μετά τον Β' Βαλκανικό Πόλεμο. Το 1926 μετονομάζεται σε Πολυκέρασον (μέρος με πολύ κεράσι). Μεταξύ 1914 και 1919 29 άτομα από την Τσερέσνιτσα καταθέτουν επίσημα έγγραφα για μετανάστευση στην Βουλγαρία, ενώ μετά το 1919 1 άτομο. Στο χωριό έγιναν 20 πολιτικές δολοφονίες. Το 1932 καταγράφηκαν 70 Βουλγαρόφωνες οικογένειες όλες με “ δηλωμένη σλαβική συνείδηση”.

Μετά την καταστροφή της Ελλάδας απο την ναζιστική Γερμανία τον Απρίλιο του 1941 στο χωριό εγκαθίσταται Βουλγαρική δημοτική Αρχή. Στο δημοτικό συμβούλιο μπαίνουν οι Αργκίρ Ιβανόφ, Γκλιγκόρ Ζόνοφ, Γκεόργκι Ζέκοφ, Κίριλ Ζέκοφ, Ιβάν Νεντιάλκοφ, Νικόλα Μιλόσεφ, Βασίλ Πλιάτοφ, Γκεόργκι Ζόνοφ, Βανγκέλ Χρίστοφσκι, Κονσταντίν Σούλεφ. Στην Τσερέσνιτσα σχηματίζεται δομή της Κεντρικής Βούλγαρο-Μακεδονικής Επαναστατικής Επιτροπής.

Στις 21 Αυγούστου 1944 το χωριό δέχθηκε επίθεση από Έλληνες παρτιζάνους οι οποίοι σκότωσαν 9 άτομα. Τα δύο αδέλφια Νεντέλκοβι συλλαμβάνονται στο χωριό και εκτελούνται κοντά στο χωριό Ποζντίβιτσα (Χάλαρα) καθώς νωρίτερα ο Πάντο Νεντέλκοφ ακρωτηριάστηκε βάναυσα. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, μετά που ήρθαν αντιμέτωποι με το πολυβόλο, αγκαλιασμένοι φώναξαν “Ντα ζιβέε Μπαλγκάρια, Μπαλγκάρια κε Ντόιντε – Να ζήσει η Βουλγαρία, η Βουλγαρία θα ρθεί !”. Στην συνέχεια ο Επίτροπος του Μακεδονικού τάγματος Φλώρινας - Καστοριάς του ΕΛΑΣ Ιλία Ντίμοφσκι τους πυροβολεί στο κεφάλι, για να είναι σίγουρος οτι είναι νεκροί. 

Χορός στο κέντρο του χωριού

Το 1945 στην Τσερέσνιτσα έχει 550 Βουλγαρόφωνους, όλοι με “ όχι Ελληνική Εθνική συνείδηση”. Κατά την διάρκεια του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου το χωριό επίσης έχει απώλειες – το μεγαλύτερο τμήμα ανδρών και γυναικών άνω των 16 ετών επιστρατεύονται με την βία από τους παρτιζάνους, ενώ 63 παιδιά του χωριού μεταφέρονται εκτός της χώρας από Κομμουνιστικά τμήματα, ως παιδιά πρόσφυγες. Σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού έφυγε από το χωριό.


Μετανάστευση στην Βόρεια Αμερική

Στις αρχές του 20ου αιώνα ξεκίνησε η διαδικασία της μετανάστευσης κατοίκων της Τσερέσνιτσα στην Βόρεια Αμερική. Κατά το 1912 ιδρύουν φιλανθρωπική αδελφότητα των από την Τσερέσνιτσα κατοίκων με το όνομα “ Άγιος Γεώργιος”, στο Φορθ Ουέιν,Ιντιάνα. Το 1921 μετανάστες από την Τσερέσνιτσα συμμετέχουν στην ίδρυση της αδελφότητας “Κόστουρ – Καστοριά” στο Φορθ Ουέιν, η οποία αδελφότητα είναι ο οικοδεσπότης της συγκέντρωσης για την δημιουργία της Μακεδονικής Πατριωτικής Οργάνωσης κατά τον Οκτώβριο του 1922. Στην δεκαετία του 20 του 20ου αιώνα η φιλανθρωπική αδελφότητα των κατοίκων από την Τσερέσνιτσα πληρώνει τα έξοδα του χωριού, στην μακρόχρονη δικαστική διαμάχη με το διπλανό χωριό Μπούλγκαρσκα Μπλάτσα (Οξυά), που αφορά την κατοχή βοσκοτόπων και δασών. Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο αυξάνεται η μαζική μετανάστευση σε Αυστραλία, ΗΠΑ και Καναδά.


Αυτή η δημοσίευση βασίζεται στο ομώνυμο άρθρο της Βουλγαρικής Βικιπαιδείας. Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν το κείμενο, είναι τμήμα προσωπικού οικογενειακού αρχείου που μας παραχωρήθηκαν για χρήση απο τους κατόχους τους και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς άδεια.

This entry was posted on събота, февруари 11, 2012 at събота, февруари 11, 2012 and is filed under , , , . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

0 коментара

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...