Βουλγαρικός Εκκλησιαστικό - Σχολικός δήμος Φλώρινας (Λέριν)  

Posted by Kokice in , , , ,


Παρομοίως με τον Βουλγαρικό εκκλησιαστικό - σχολικό δήμο της Έδεσσας, που οργανώθηκε δύσκολα στην Μακεδονία λόγω της αρνητικής επίδρασης του Ελληνικού Πατριαρχείου, έτσι και στην Φλώρινα (Λέριν) ο δήμος είναι καρπός πολλών κόπων και βασάνων των Βούλγαρων της περιοχής. Πρώτα απ όλα όμως είναι απόδειξη της ύπαρξης στην περιοχή οργανωμένου Βουλγαρικού πληθυσμού, έτοιμου να προασπίσει με κάθε τίμημα τα εθνικά του συμφέροντα. Σημαντικό στοιχείο στην ιστορία της πόλης, που δεν πρέπει να αποσιωπάται σήμερα. 


Το νέο Βουλγαρικό σχολείο στην Φλώρινα
(Μεγάλο λευκό κτίριο δεξιά)
Πριν ακόμα από την δημιουργία του δήμου στην Φλώρινα (Λέριν) ο καλόγηρος Γκεράσιμ, Βούλγαρος μοναχός στο Άγιο Όρος, ιδρύει το πρώτο Βουλγαρικό σχολείο στην γενέτειρά του το χωριό Τάρσιε (Τρίβουνο) το 1863. Εμπνευσμένοι από το δικό του παράδειγμα οι κάτοικοι σε Πάτελε (Άγιος Παντελεήμων) και Εξι-σού (Ξινό Νερό), επίσης ανοίγουν τα δικά τους Βουλγαρικά σχολεία. Στην πραγματικότητα το εκπαιδευτικό έργο και η διδασκαλία στην μητρική Βουλγαρική γλώσσα ξεκίνησε νωρίτερα με την δημιουργία των μικρών σχολείων  (κιλίινα) σε εκκλησίες και μοναστήρια, όπου διδάσκουν οι ιερείς εκεί αφιλοκερδώς. Λίγο μετά την αναγνώριση της Βουλγαρικής Εξαρχίας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στην πόλη της Φλώρινας (Λέριν) ξεκινά και αναταραχή από τους Βούλγαρους της περιοχής για εκκλησιαστική λειτουργία στα Βουλγαρικά στις τοπικές εκκλησίες. Κατά τον εορτασμό της Κυριακής των Βαίων του ιδίου χρόνου ο ιερέας της Φλώρινας Κονσταντίν Γκουλάπτσεφ εκφωνεί πανηγυρική ομιλία στα Βουλγαρικά, κάτι που γίνεται αιτία να επικρατήσει χάος και μαζικοί ξυλοδαρμοί ανάμεσα σε Γραικομάνους και Βούλγαρους. Πάνω από 400 οικογένειες δηλώνονται ως Εξαρχικές, υποστηριζόμενες από τα χωριά Εξι-σού (Ξινό Νερό), Πάτελε (Άγιος Παντελεήμων), Νεβόλιανι (Σκοπιά) και Πεσότσινα (Αμμοχώρι) και λίγο μετά έχουν στην κατοχή τους τις περισσότερες εκκλησίες της περιοχής.


Η εκκλησία "Άγιος Παντελεήμων", στο κέντρο
Σαν απάντηση το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης και προσωπικά ο Μητροπολίτης Φλώρινας, Προκόπιος ο Μογλενίτης, επιβάλλουν σχίσμα στους Βούλγαρους, λόγω του οποίου αλλά και σειράς εκφοβισμών από τον Ελληνικό κλήρο και τις Τουρκικές Αρχές, μεγάλο τμήμα της κοινωνίας Φλώρινας επιστρέφει στην αγκαλιά του Πατριαρχείου. Παρά τις συνεχείς πιέσεις, γύρω στις 40 οικογένειες στην Φλώρινα αρχίζουν να εκκλησιάζονται στο σπίτι του Κονσταντίν Γκουλάπτσεφ, ενώ το 1872/1873 ανοίγει το πρώτο Βουλγαρικό σχολείο στην ίδια την πόλη της Φλώρινας (Λέριν). Οι Βούλγαροι της περιοχής αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες μετά το τέλος του Ρωσο-Τουρκικού πολέμου το 1878 και την δημιουργία του Βουλγαρικού Βασιλείου, καθώς οι Τούρκοι χάνουν κάθε ίχνος υπομονής σε σχέση με τους Βούλγαρους στην Μακεδονία και δυσκολεύουν με κάθε τρόπο την δράση τους.


Εορταστικά εγκαίνια της νέας Βουλγαρικής
εκκλησίας το 1910. Οι νεαροί είναι απο τον
σύλλογο "Μπίγκλενσκι Ιουνάκ", Βουλγαρικός
αθλητικός σύλλογος.
Κατά το 1882 με κεφάλαια των Βούλγαρων της Φλώρινας άρχισε να χτίζεται καινούργια εκκλησία, προμηθεύονται τα Βουλγαρικά σχολεία με σχολικά βιβλία και πληρώνονται οι μισθοί των δασκάλων, ενώ από το 1895 οι τοπικοί Εξαρχικοί συντηρούν και τον Καθεδρικό Ναό “Άγιος Παντελεήμων” (Πανταλέι), για την ανάπτυξη της Βουλγαρικής εκπαίδευσης στην περιοχή ενδεικτική είναι η παρακάτω στατιστική. Κατά το σχολικό έτος 1886/1887 στην περιοχή Φλώρινας λειτουργούν 13 Βουλγαρικά σχολεία με 797 μαθητές, ενώ την χρονιά 1911/1912 οι μαθητές είναι 2474 μοιρασμένοι σε πάνω από 25 Βουλγαρικά σχολεία στην πόλη της Φλώρινας και στα χωριά Τάρσιε (Τρίβουνο), Σουροβίτσεβο (Αμύνταιο), Σεκούλεβο (Μαρίνα), Σρέμπρενο (Ασπρόγεια), Πάτελε (Άγιος Παντελεήμων), Πρεκοπάνα (Περικοπή), Ποπαντία (δεν υπάρχει σήμερα), Πεσότσινα (Αμμοχώρι), Πέταρσκο (Πέτρες), Νέρεντ (Πολυπόταμο), Λιουμπότινο (Πεδινό), Λέσκοβετς (Λεπτοκαρυές), Λάγκινο (Τριανταφυλλιές), Κουτσκόβενι (Πέρασμα), Ζελένιτσε (Σκλήθρο), Ζιβόινο (Φύρομ), Εξι-σού (Ξινό Νερό), Ντόλνο Κότορι (Υδρούσσα), Γκόρνο Νεβόλιανι (Σκοπιά), Γκόρνο Κότορι (Άνω Υδρούσσα), Γκόρνο Κάλενικ (Άνω Καλλινίκη), Γκορνίτσεβο (Κέλλη), Μπούφ (Ακρίτας), Μπάτς (Φύρομ), Αιτός (Αετός), Ασένοβο, Αρμένσκο (Άλωνα) και Αρμένοβο (Αρμενοχώρι). Στην πόλη της Φλώρινας χτίστηκε μοντέρνο για την εποχή και όμορφο μεγάλο κτίριο όπου στεγάστηκε η Βουλγαρική Βιβλιοθήκη με πάνω από 750 τίτλους βιβλίων σε διάφορες γλώσσες.



Σφραγίδες των Βουλγαρικών δήμων σε Φλώρινα (1874), Αετό και Σκλήθρο

Επίσης περισσότερο αναπτύσσεται και η εκκλησιαστική δράση καθώς σε σύντομο διάστημα κτίστηκαν Βουλγαρικές εκκλησίες στα χωριά Αρμένσκο (Άλωνα), Πέταρσκο (Πέτρες), Σούροβιτς (Αμύνταιο), Μπάνιτσα (Βεύη), Κρουσοράντι (Αχλάδα), Σέτινα (Σκοπός), Ποπόλζανι (Παπαγιάννης), Κάλενικ (Καλλινίκη), Νεβόλιανι (Σκοπιά), το μοναστήρι “Άγιος Λουκάς” δίπλα στο χωριό Νέρεντ (Πολυπόταμο), τα παρεκκλήσια στα χωριά Σρέμπρενο (Ασπρόγεια), Μπάτς (Φύρομ) και Κραπέστινο (Ατραπός). Το 1912 στην περιοχή της Φλώρινας οι Βουλγαρικές εκκλησίες είναι 46 ενώ τα μοναστήρια 4 – των Αιτού (Αετού), Κρουσοράντι (Αχλάδας), Νέρεντ (Πολυπόταμου) και Αρμένσκο (Άλωνα). Το 1912 την Φλώρινα επισκέφθηκε ο Επίσκοπος Νεόφιτ από το Βίντιν, η οποία μετατρέπεται σε “ κορυφή της δόξας του Βουλγαρισμού στην περιοχή μας”, σύμφωνα με τα λόγια του τοπικού Βούλγαρου Β. Τρίφονοφ.


Βουλγαρικός λαογραφικός όμιλος στην Φλώρινα 1910
(Ο Στέφαν Ρόλεφ - στην μέση πίσω)
Όπως έγινε σε όλη την Μακεδονία του Αιγαίου στα ταραγμένα χρόνια 1912/1913 όλες οι περιουσίες, τα πολιτιστικά και θρησκευτικά επιτεύγματα των Βουλγάρων διακόπηκαν σε μια στιγμή από τις νεοεγκατεστημένες Ελληνικές Αρχές. Όλα τα ακίνητα κατασχέθηκαν, οι ηγέτες της Βουλγαρικής κοινότητας εκδιώκονται στην Βουλγαρία ή θανατώνονται αλύπητα. Η τραγική κατάληξη αυτής της περιόδου για τον Βουλγαρισμό έρχεται τον Ιούλιο του 1913, όταν ο τοπικός Βουλγαρικός πληθυσμός υποβάλλεται σε ανήκουστες και απάνθρωπες πράξεις από την μεριά του Ελληνικού στρατού στην πόλη. Το κεφάλι του Βούλγαρου επαναστάτη Βασίλ Τσεκαλάροφ καρφώθηκε σε πάσσαλο, αφού οργανώθηκε “αιματηρή πορεία”, στην οποία αναγκάστηκαν να συμμετέχουν όλοι οι Βούλγαροι. Χάρη μόνο σε έναν Σέρβο Αξιωματικό, ο οποίος έδειξε φιλάνθρωπα αισθήματα και σεβασμό, το κεφάλι τάφηκε σύμφωνα με τα χριστιανικά έθιμα στην εκκλησία του “Αγίου Παντελεήμονα”, ενώ στους κατοίκους επετράπει να γυρίσουν στα σπίτια τους. Ωστόσο ακόμα και στη δεκαετία του 20 του 20 ου αιώνα, μεγάλο τμήμα του πληθυσμού αναγκάστηκε να μεταναστεύσει στην Βουλγαρία ή τις ΗΠΑ ή τον Καναδά.

Όμως τα ανωτέρω αναφερθέντα δεν είναι το πιο ενδιαφέρον σημείο αναφοράς αλλά το γεγονός ότι παρ όλες τις αντιξοότητες στην διάρκεια χρόνων, το Βουλγαρικό πνεύμα σβήνει αργά σ αυτή την περιοχή και ακόμα και σήμερα μπορείτε να βρείτε εκεί τα ίχνη από το ένδοξο παρελθόν μας. Γιαυτό τον λόγο οι Ελληνικές αρχές συστηματικά προσπαθούν να εξαλείψουν κάθε ανάμνηση, υποστηριζόμενοι σιωπηρά στην δράση του αυτή και από την πολιτική οργάνωση Ουράνιο Τόξο - “Βίνοζίτο”.

This entry was posted on вторник, декември 13, 2011 at вторник, декември 13, 2011 and is filed under , , , , . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

0 коментара

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...