Το Εξι-σού (Ξινό Νερό) στο πέρασμα των χρόνων  

Posted by Kokice in ,


Ο Παντίλ Σίσκοφ (1875-1928) με
στολή Βούλγαρου Αξιωματικού.

Το Εξι-σού (Ξινό Νερό) ή Βάρμπενι, μπαίνει από νωρίς στους επαναστατικούς αγώνες των Βούλγαρων της Μακεδονίας. Ακόμα και αν είναι παράδοξο, αυτό το χωριό όμως είναι γενέτειρα περισσοτέρων επαναστατών, καλλιτεχνών και δημοσίων προσώπων, από όσους έδωσαν πολλές πόλεις μαζί στην Μακεδονία. Πιο γνωστός και αξιόλογος ανάμεσά τους είναι ο Αλεξάνταρ Τουρουντζόφ, η οικογένεια του οποίου στην δεκαετία του 40 τον 20 ο αιώνα δεν χάνει την λαχτάρα της για ελευθερία και ο συγγενής του Μπλαγκόι Τουραντζόφ μαζί με τους Κίριλ Λιάπσεφ, Μπορίς Πόποφ, Σίμο Σίσκοφ, Πάβελ Ντράγκνεφ, Γκεόργκι Ράικοφ, Μίρο Γκερμάνοφ, Μιχαίλ Χατζικίροφ, Τάσο Βελιάσκοφ και Κίριλ Πάντσεφ μπαίνει στο κοινοτικό συμβούλιο του χωριού.

Όχι μικρότερη προσοχή αξίζει και η μεγάλη οικογένεια Τσέκοβι. Ο Ιβάν Τσέκοφ (1841 - ?) είναι ένας από τους ηγέτες του επαναστατικού κομιτάτου της ΕΜΑΕΟ (ΒΜΟΡΟ) στο Εξι-σού, ενώ ο αδελφός του Ιλία χάνεται ως μέλος τσέτας στην εξέγερσης του Ιλίντεν, ο Κούζμαν Τσέκοφ επίσης συμμετέχει στην εξέγερση αυτή της Μακεδονίας, ενώ μετά την καταστολή της μεταναστεύει στην Βουλγαρία, όπου ανοίγει δικό του εργοστάσιο μεταξιού. Ο ιερέας Μετοντίι Τσέκοφ διώχνεται από τις Ελληνικές Αρχές στην Βουλγαρία το 1913, ενώ πιο ενδιαφέρουσα είναι η μοίρα του βοεβόδα Μιχαίλ Τσέκοφ (1873 – 1956). Συμμετέχει στην ανατίναξη της σιδηροδρομικής γραμμής στο Εξι-σού, ενώ μετά το τέλος της εξέγερσης το 1903 φεύγει στην Ελλάδα και από εκεί στην Βουλγαρία. Στα απομνημονεύματά του περιγράφει για μια συνάντηση στην Αθήνα, στην οποία στους Έλληνες εκεί λέει:


Καθώς κάναμε βόλτα, μπήκαμε σε μια μπυραρία να κεραστούμε. Στο τραπέζι είχε και άλλα πρόσωπα – Έλληνες, μόλις κατάλαβαν ότι είμαστε Βούλγαροι φώναξαν “Ζήτω η Βουλγαρία”. Όμως εγώ τους είπα ότι είμαι Βούλγαρος αλλά από την Μακεδονία. Και αυτοί φώναξαν “Ζήτω η Μακεδονία”.
Από το ίδιο χωριό είναι οι βοεβόδες Μίτσε Τσίτσκοφ (? - 1908), Παντίλ Σίσκοφ (1875 – 1929), ο βοεβόδας της τσέτας του χωριού Τέγκο Χατζίεφ και πολλοί γνωστοί και άγνωστοι, μέλη τσέτας. Με το ξέσπασμα του Βαλκανικού Πολέμου 23 κάτοικοι του Εξι-σού μπαίνουν στο τμήμα του Βουλγαρικού στρατού που ονομαζόταν Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικος εθελοντικός στρατός. Αυτοί είναι οι Μπλαγκόι Ατ. Ρομάνοφ, Βασίλ Πόποφ, Γκεόργκι Σέτινσκι, Ιβάν Στόικοφ, Κόστα Ντιμιτρόφ, Κράστο Ατανάσοφ, Κράστο Στέφοφ, Μάρκο Τίσκοφ, Μίτσε Γ. Ρομάνοφ, Νικόλα Νεντιάλκοφ, Πάβελ Χρίστοφ, Παντελί Πρόσκοφ, Παντίλ Σίσκοφ, Πάντο Μανόλοφ, Σίμο Ντ. Σίσκοφ, Στέφο Γκεοργίεφ, Τέτσο Ντίνεφ, Τόλε Πετρόφ, Φίλιπ Νικόλοφ, Χρίστο Β. Σίσκοφ, Χρίστο Κράεφ και Χρίστο Τίλεφ καθώς μερικοί από αυτούς παίρνουν Βραβεία και Μετάλλια για την ανδρεία που έδειξαν στις μάχες.


Πίνακας "Θέρισμα", Μίντσε Στόιτσεφ.
Ακόμα και να σταματούσαμε ως εδώ, γίνεται φανερό σε όλους ότι το Εξι-σού (Ξινό Νερό) είναι ένα χωριό πολύ ενεργό και με μαχητικό πνεύμα, αφιερωμένο αποκλειστικά στην ιδέα – απελευθέρωση της γενέτειρας με κάθε τρόπο. Όμως τι θα ήταν οι επαναστατικοί αγώνες χωρίς τον αγώνα για την ψυχή των ανθρώπων, με άλλα λόγια η μόρφωση και ο πολιτισμός. Από τους μετανάστες στις ΗΠΑ και τον Καναδά σχηματίζεται σημαντική αποικία από το Εξι-σού. Ένας από αυτούς είναι ο ζωγράφος Μίντσε Στόιτσεφ, μέλος την Μακεδονικής Πατριωτικής Οργάνωσης (ΜΠΟ). Αυτός διατηρεί τον τρόπο ζωής και την επιμελή δουλειά των χωρικών του Εξι-σού στον πίνακά του (δεξιά).

Μέλη της ΜΠΟ από το Εξι-σού είναι επίσης οι Νικόλα και Γκίκα Τσικόντρεβι, Τανάς και Ντέλα Χρίστο Μπαλάοβι, Γκριγκόρ Κραστάμοφ από το ΜΠΟ “Πέλιστερ”, Τάσε και Μίτσα Αλούσεφ – ΜΠΟ “Βάρνταρ”, Ιβάν Γ. Ρομάνοφ και Μπλαγκόι Στεφάνοφ από το ΜΠΟ “Τατκόβινα”, Τάσε και Σένα Πόπτσεβι, Γκεόργκι και Κίτσκα Ατζίεβι, Μιχαίλ και Σλάβκα Τσίτσκοβι, Κίριλ και Φότα Τσάλεβι από το ΜΠΟ  “Ντάμε Γκρούεφ”, Βασίλ και Πολιξένα Γκραματίκοβι – εκδότης της εημερίδας Πατριωτική Φωνή, Στάβρε Γκερμάνοφ – ΜΠΟ “Ντάμε Γκρούεφ, καθώς και ο πιο αξιόλογος ανάμεσά τους Παντίλ Σάνεφ, ο οποίος μεταξύ 1924 – 1939 είναι πρόεδρος της Κεντρικής Επιτροπής της ΜΠΟ.



Ο Σρέμπρεν Ποππέτροφ με τις αδελφές του.
Παράλληλα με όλους αυτούς στην Βουλγαρία δρα ο Σρέμπρεν Ποππέτροφ, ο οποίος είναι ο κυρίως οργανωτής όλων των μεταναστών από την Μακεδονία στην Βουλγαρία και εκτός των συνόρων. Μεταξύ 1923 – 1927 ήταν βουλευτής στην Βουλγαρική Βουλή, μετά από αυτό είναι επικεφαλής  σχολικός επιθεωρητής των Βουλγαρικών σχολείων στην Αλβανία και ταυτόχρονα  είναι συγγραφέας πολλών εκδόσεων στον Βουλγαρικό τύπο, κυρίως στο περιοδικό Ιλιουστράτσια Ιλίντεν.

Παρά τις διαστρεβλωμένες αλλαγές της ιστορίας σ αυτή την περιοχή, οι κάτοικοι του Εξι-σού όπως και μεγάλο τμήμα του τοπικού πληθυσμού στην Βόρεια Ελλάδα διατηρούν  την μητρική τους γλώσσα και μένουν Βουλγαρόφωνοι μέχρι και σήμερα. Οι κάτοικοι εκεί ακόμα διηγούνται την ιστορία για την επίσκεψη του Βασιλέα της Ελλάδας στον χωριό, στην διάρκεια τοπικού συμβουλίου. Πρόκειται για την περιοδεία του Βασιλέα Γεωργίου ΙΙ στην Αιγαιακή Μακεδονία με την συνοδεία του Πρωθυπουργού Μεταξά το 1936. Περνώντας και από το Εξι-σού η Αυτού Μεγαλειότητα ρωτά νεαρή κοπέλα : “Πώς ονομάζεστε?”, στο οποίο η κοπέλα σήκωσε τους ώμους μην καταλαβαίνοντας και ρώτησε τις φίλες της “Στο μι βέλι – τι μου λέει?”. (Ιλιουστράτσια Ιλίντεν, 1940, αριθ. 119).

Изглед от Екши Су, снимка на Божидар Чеков, родственик на войводата Чеков

This entry was posted on събота, ноември 12, 2011 at събота, ноември 12, 2011 and is filed under , . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

0 коментара

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...