Επέτειος του θανάτου του Λάζαρ Ποπτράικοφ, Μέρος Δεύτερο  

Posted by Kokice in , , , , ,


Λάζαρ Ποπτράικοφ (1878 - 1903)
Ιλίντεν

Η έναρξη της εξέγερσης του Ιλίντεν, 2 Αυγούστου 1903, βρίσκει τον Ποπτράικοφ στους πρόποδες της περιοχής του Κρανιώνα, πάνω από το χωριό Ντρενόβενι (Κρανιώνας). Από εκεί στέλνουν στην Καστοριά σύντομη δήλωση κηρύσσοντας την εξέγερση. Ενώ ο Βασίλ Τσεκαλάροφ πηγαίνει προς την περιοχή της Πόπολης, ο Ποπτράικοφ μένει στην περιοχή των Κορεστίων, όπου στις 7 Αυγούστου 400 επαναστάτες με ηγέτη τον βοεβόδα Λάζαρ Ποπτράικοφ, πολιορκούν το Πομάκικο χωριό Ζέρβενι (Άγιος Αντώνιος), του οποίου οι κάτοικοι συμμετέχουν συχνά στον στρατό των Μπαζιμπουζούκων. Οι αρχηγοί των εξεγερμένων προτείνουν στους κατοίκους της Ζέρβενι να παραδώσουν τα όπλα τους. Οι χωρικοί απαντούν στην πρόταση αυτή με ξαφνικούς πυροβολισμούς, σκοτώνοντας 2 και τραυματίζοντας άλλους 4 από τα μέλη της τσέτας. Μετά από αρκετή αντίσταση το χωριό καταλαμβάνεται και καίγεται.

Χάρτης της περιοχής Καστοριάς που φτιάχτηκε από τους
 Λάζαρ Ποπτράικοφ, Βασίλ Τσεκαλάροφ, Πάντο Κλιάσεφ,
 Μανόλ Ρόζοφ και Μιχαίλ Νικόλοφ.
Στις 9 Αυγούστου από το χωριό Μπρέζνιτσα (Βατοχώρι), δήμος Πρεσπών, οι ενωμένες τσέτες των Λάζαρ Ποπτράικοφ, Βασίλ Τσακαλάροφ και άλλων φεύγουν για το χωριό Σμάρντες (Κρυσταλλοπηγή), την επομένη 10 Αυγούστου, οι τσέτες επιτίθενται στη μικρή πόλη Μπίλιτσα (Αλβανία), αλλά ο στρατός που είχε ήδη ειδοποιηθεί, το εκκενώνει από τον μουσουλμανικό του πληθυσμό. Υπάρχει ένα θύμα από τις τσέτες, αλλά μαζεύουν μερικές εκατοντάδες γίδες, πρόβατα και βοοειδή στο βουνό της Κρυσταλλοπηγής, ενώ ο Λάζαρ Ποπτράικοφ τραυματίστηκε ελαφρά στην πλάτη. Στις 11 Αυγούστου αποκόπτουν Τούρκικο στρατό που ερχόταν από την Ντάμπενι (Δενδροχώρι) και με την σειρά της η τσέτα του Λάζαρ Ποπτράικοφ αναχωρεί για την γενέτειρα του βοεβόδα. Μετά την κατάληψη της Νέβεσκα (Νυμφαίο), στις 13 Αυγούστου 1903, η ηγεσία του Βουνού αποφασίζει όπως οι τσέτες εγκαταλείψουν την περιοχή της Καστοριάς, για να διευκολυνθεί ο άμαχος πληθυσμός. Οι Λάζαρ Ποπτράικοφ, Μιχαίλ Νικόλοφ και Μανόλ Ρόζοφ επικεφαλείς 650 επαναστατών κατευθύνονται διαμέσου της πεδιάδας της Φλώρινας και των βουνών του Μαριχόβου (Φύρομ) και φθάνουν στην περιοχή του Πρίλεπ (Φύρομ), όπου δεν υπάρχει επαναστατική δράση και οι μισοί από αυτούς επιστρέφουν στα σπίτια τους.

Η τσέτα του Γκιόρτσε Πετρόφ στην περιοχή 
του Πρίλεπ το 1903, με την οποία ενώθηκε η τσέτα
 του Λάζαρ Ποπτράικοφ.
Με λιγότερα από 150 άτομα η τσέτα των Λάζαρ Ποπτράικοφ και Ιβάν Ποπόφ συγκεντρώνεται με αυτή των Γκιόρτσε Πετρόφ και Λουκά Ιβανόφ. Αποφασίζουν να ανατινάξουν την σιδηροδρομική γραμμή Φλώρινα – Έδεσσα κοντά στο χωριό Σουροβίτσεβο (Αμύνταιο), καθώς προσελκείουν τσέτες από την περιοχή της Μπίτολα (Μοναστήρι) και του Μαριχόβου. Οι βοεβόδες γράφουν επιστολή προς τον Νταμιάν Γκρούεφ, έτσι ώστε να κάνουν συντονισμένο χτύπημα στην γραμμή με τουλάχιστον 1000 άτομα. Λόγω της απόφασης του Γενικού Επιτελείου όπως διαλυθούν οι τσέτες, κανείς δεν προσέρχεται σε βοήθεια της τσέτας τους. Στον δρόμο προς την αποστολή τους, στις 2 Οκτωβρίου κοντά στο χωριό Τσάνιστε (Φύρομ) η τσέτα μπαίνει σε μάχη με Τούρκικο στρατό. Η μάχη κοντά στον λόφο Μάργκαρα είναι η τελευταία μεγάλη μάχη στην διάρκεια της εξέγερσης. Για δώδεκα ώρες, λιγότεροι από 200 επαναστάτες αποκρούουν 5500 στρατιώτες, ενώ το βράδυ αποσύρονται αθόρυβα πίσω από την ανατολική όχθη του ποταμού Τσέρνα (Φύρομ). Στην μάχη, τούρκικη σφαίρα διαπερνά το στόμα του Λάζαρ Ποπτράικοφ τραυματίζοντας την γλώσσα του και σπάζοντάς του 2 δόντια. Ο βοεβόδας χάνει την φωνή του και μαζί με την τσέτα του Γκιόρτσε Πετρόφ συναντούν την αρχηγική τσέτα του Μπορίς Σαράφοφ. Αυτός τους πληροφορεί για την ληφθείσα απόφαση να διαλυθούν οι τσέτες και βλέποντας την άσχημη κατάσταση του Λάζαρ Ποπτράικοφ του προτείνει να τον μεταφέρει στην Βουλγαρία για να θεραπευτεί. Εκείνος αρνήθηκε και αποφασίζει να επιστρέψει στην περιοχή της Καστοριάς για να δει τις συνέπειες της εξέγερσης.

Μέρος Δεύτερο (θα υπάρχει συνέχεια)

Βιβλιογραφία
  • Kossev D., Panayotov L. (ed.), Macedonia - Documents and Materials, Institute of History Bulgarian Language, Sofia, 1978 (English)
  • Мехмед, Хюсеин. „Помаците и торбешите в Мизия, Тракия и Македония“, София, 2007 (български)
  • Спомени на Иван Попов
  • Сборник: Борци за свобода и просвета. София, 1989
  • Стојчев, Ванче. Илинденско востание со слика, текст и звук (македонски)

This entry was posted on сряда, октомври 12, 2011 at сряда, октомври 12, 2011 and is filed under , , , , , . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

0 коментара

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...