Μακεδονική παραδοσιακή φορεσιά  

Posted by Kokice in , , ,

Μακεδονική φορεσιά σε πίνακα
του ζωγράφου Ιβάν Μαρκβίτσκα
Αυτή στεκόταν ξυπόλητη στην σκόνη, ήταν όμως με βαριά κεντημένα, χωριάτικα ρούχα – μακριά κουσούλια (πουκάμισο) από χοντρό σπιτικό ύφασμα, με φαρδιά μανίκια, πάνω από αυτήν κλάσνικ, τυλιγμένο με μακρύ μαύρο πόιας (ζωνάρι) και απο μπροστά – με πολύχρωμη μάλλινη ποδιά. Αυτή όμως την φορεσιά, στην οποία κάποτε πάλλονταν ζωηρά κεντήματα και σχέδια και τα οποία ράβονταν και κεντιόντουσαν για ολόκληρα χρόνια, τώρα ήταν φθαρμένη, τριμμένη και με μπάλωμα στο μπάλωμα – πρώτη την φόρεσε η γιαγιά της νεαρής γυναίκας, μετά από εκείνη την φορούσε, σε όλη την ζωή της η μητέρα της και τώρα την φορούσε αυτή, ίσως και σε ολόκληρη την ζωή της.Την φορούσε αυτή χειμώνα καλοκαίρι, μ αυτήν κοιμόταν – και τώρα, στην διάρκεια του Αυγούστου, μ αυτό το κλάσνικ και το μάλλινο πόιας (ζωνάρι) την έβγαζε μόλις μερικές φορές τον χρόνο, να την πλύνει στα γρήγορα, όσο μπορούσε να βρει χρόνο για τον εαυτό της, λόγω της αδιάκοπης σκληρής δουλειάς στα χωράφια και στο σπίτι; έτσι ζούσε αυτή, έτσι είχαν ζήσει και η γιαγιά της και η μητέρα της, έτσι ζούσαν όλες οι γυναίκες στο χωριό, όλοι οι άνθρωποι στο χωριό. Όμως ήδη η μητέρα της είχε καταφέρει να υφάνει ύφασμα για καινούργιο πουκάμισο – χοντρό, γερό σαν δέρμα, να αντέξει δεκαετίες; ποιος ξέρει άραγε που βρήκε τον χρόνο μέρα, νύχτα, το ύφανε και το λεύκανε στο ποτάμι. Τώρα η νεαρή χωρική κεντούσε την καινούργια της κουσούλια (πουκάμισο) και ποιος ξέρει άραγε που βρίσκει τον χρόνο μέρα, νύχτα. Βελονιά την βελονιά ξεφύτρωναν σχέδια, στον κόρφο, στα μανίκια – κόκκινα, πράσινα, κίτρινα, μπλε, μαύρα, το ένα μετά το άλλο, ένα παρά ένα σε δύσκολες πλοκές, πάλλονται από ομορφιά, μιλούν σαν γραπτά, περιγράφουν για νεανικά μάτια, τα οποία χαιρόντουσαν από πάνω τους, όμως ακόμα πιο πολύ έκλαιγαν πάνω τους. Η νεαρή γυναίκα θα κεντάει την καινούργια της κουσούλια (πουκάμισο) σε όλη την διάρκεια της ζωής της, ίσως και να μην καταφέρει να την φορέσει ούτε μια φορά στην ζωή της, θα την αφήσει όμως στην κόρη της ή στην νύφη της. Τώρα αυτή κοιτάει να ξεκλέψει έστω και μια στιγμή, για να μπορέσει να κάνει έστω μια-δυο βελονιές, ενώ τον χειμώνα που μειώνεται η δουλειά στα χωράφια κάθεται πάνω στην σωρό, θάβει τα πόδια της στην ζεστή κοπριά και κεντάει την καινούργια κουσούλια (πουκάμισο). Τα μάτια της απολαμβάνουν τα όμορφα σχέδια, παρακολουθεί πως παίρνουν μορφή απο την βελόνα της, το ένα μετά το άλλο και ξεχνά κάθε τι άλλο. Στην σωρό της κοπριάς κάθονται και άλλες γυναίκες και αυτές με τα πόδια βαθιά μέσα στην κοπριά, κεντούν ή ράβουν ή πλέκουν χοντρές μάλλινες τσοράπι (κάλτσες) ή πάλι μακριά, μέχρι τριάντα πήχεις, πόιασι (ζωνάρια). Κάποια απο τις μεγαλύτερες γυναίκες, αφηγήται λυπητερή ιστορία για τα ατέλειωτα ανθρώπινα βάσανα και πάνω στο καινούργιο πουκάμισο στάζουν δάκρυα; αργότερα οι πιο νέες από τις γυναίκες αρχίζουν τραγούδι, αλλά αυτό είναι λυπητερό, σαν κλάμα και σ αυτό τραγουδιούνται ανθρώπινα βάσανα – Πάνω στην κουσούλια (πουκάμισο) ξανά στάζουν δάκρυα. “

Απο το “ Πρεσπάνσκιτε Καμπάνι “(Καμπάνες των Πρεσπών) του Ντιμίταρ Τάλεφ

Βουλγάρα απο το Πειζάνοβο (Ασβεστοχώρι)
Θεσσαλονίκης, τέλος 19ου αιώνα
Η Μακεδονική παραδοσιακή φορεσιά αποτελείται από, μοναδική αρμονία χρωμάτων, τέλεια κεντήματα και έξοχα κοσμήματα. Οι στολές, δουλεμένες στο χέρι από φυσικά υλικά, λάμπουν με τα πλουσιοπάροχα στολίδια και τα κεντήματα, συνδυάζοντας τα χαρακτηριστικά της περιοχής αυτής γεμάτα χρώματα – έντονο κόκκινο, σκούρο κόκκινο, μαύρο σαν βασικά καθώς και μπλε, κίτρινο, πράσινο, μοβ. Η διακόσμηση είναι πολύπλοκη, συμμετρική, εξαιρετικά όμορφη, επικεντρωμένη στον γιακά, τον κόρφο και το κάτω τμήμα των πουκαμισών, τα μανίκια, τις ποδιές. Οι στολές ανάλογα με τα ξεχωριστά τους κομμάτια, τον τρόπο που δουλεύονται, τα υλικά και τους χρωματικούς συνδυασμούς, χαρακτηρίζουν το κοινωνικό επίπεδο, την ηλικιακή ομάδα, ιδιαιτερότητες σε σχέση με διαφορετικές περιοχές την Μακεδονίας.

Συχνά τα κεντήματα ήταν η μοναδική διακόσμηση στον ρουχισμό των κατοίκων των χωριών. Καθώς παραδίδονταν από γενιά σε γενιά, αυτή φτάνει σε επίπεδο υψηλής τεχνικής και μετατρέπεται σε υπέροχη δημιουργία του Βουλγαρικού εθνικού πνεύματος. Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη τεχνική του Μακεδονικού κεντήματος είναι αυτή, της πίσω βελονιάς (βελονιά μέσα στην βελονιά δίπλα στην βελονιά), πιο σπάνια χρησιμοποείται η σταυροβελονιά. Το ιδιαίτερο αυτής της τεχνικής κεντήματος είναι ότι, εκτός από τα σχέδια κεντώνται και τα μεταξύ αυτών διαστήματα κάνοντάς τα να μοιάζουν με πολύχρωμο χαλί μινιατούρα.



Βουλγαρική οικογένεια περιοχής
Θεσσαλονίκης, αρχή 20ου αιώνα
Τα σχέδια είναι ποικιλόμορφες διακεκομμένες γραμμές, οι οποίες ουσιαστικά παρουσιάζουν σχηματοποιημένα άνθη, πλεγμένα κλαριά, αστέρια, μορφές ζώων. Οι βελονιές διέρχονται μέσα από τα νήματα της ύφανσης των υφασμάτων. Οι κλωστές είναι μάλλινες ή βαμβακερές, που γνέθουν και βάφουν με σπιτικούς κανόνες. Γενικός όρος της κεντητής διακόσμησης της γυναικείας Μακεδονικής φορεσιάς καθορίζεται σε σχέση με την ηλικία – στα παιδιά και τις κοπέλες τα χρώματα είναι πιο έντονα, όπου κυριαρχούν το έντονο κόκκινο και το κόκκινο του κρασιού. Στις παντρεμένες γυναίκες και τις μεγαλύτερες σε ηλικία τα χρώματα είναι σκούρο κόκκινο και το σκούρο κόκκινο του κρασιού.

Σήμερα αυθεντικές Μακεδονικές παραδοσιακές φορεσιές σπανίζουν, όμως ακόμα εντυπωσιάζουν με την ομορφιά τους, σ αυτές λάμπουν τα ηλιόλουστα χρώματα, αστράφτουν οι ασημένιες πάφτες (πόρπες), αναδιπλώνονται βαριά ρούχα, πάνω στα οποία επιδέξια δάχτυλα ύφαιναν το ανεπανάληπτο φλογερό πνεύμα της Μακεδονίας.

This entry was posted on петък, юни 24, 2011 at петък, юни 24, 2011 and is filed under , , , . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

0 коментара

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...