ΕΠΟΠΟΙΙΑ ΤΩΝ ΞΕΧΑΣΜΕΝΩΝ...  

Posted by IllustrationBeloMore in , , , , , ,

Στις 28 Οκτωβρίου του 2008 στο χωριό Ράβντα απεβίωσε πλήρης ημερών, η διάσημη στην πιο ηλικιωμένη γενιά, Σοφία Ατανάσοβα Νίκλεβα-Σβίρκοβα. Με την αποχώρησή της από αυτόν τον κόσμο χάθηκε η μοναδική εν ζωή κόρη του ήρωα Ατανάς Νίκλεφ από το χωριό Κουφάλοβο (Κουφάλια σήμερα). Αυτή γεννήθηκε αμέσως μετά τον θάνατο του γενναίου πατέρα της στις 15 Αυγούστου 1913. Από τις πρώτες μέρες της ζωής της μέχρι τον ερχομό της στην Βουλγαρία, η Σοφία Σβίρκοβα βίωσε την φρίκη και τα βάσανα στα οποία υποβλήθηκαν η γυναίκα και τα παιδιά του Ατανάς Νίκλεφ ως ενεργού μέλους της απελευθερωτικής κίνησης των Βούλγαρων της Μακεδονίας.

Η ΤΡΑΓΙΚΗ ΜΟΙΡΑ ΜΙΑΣ ΗΡΩΙΚΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

Ο Ατανάς Νίκλεφ είναι από τα πρώτα μέλη της ΒΜΟΡΟ - ΕΜΑΕΟ (Εσωτερική Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικη Επαναστατική Οργάνωση) στο μεγάλο χωριό Γκόρνο Κουφάλοβο (Άνω Κουφάλια). Άνθρωπος υψηλού ηθικού χαρακτήρα, με πίστη στον σκοπό, ατρόμητος, σύντομα γίνεται ντεσετάρ (αρχηγός 10 μελούς ομάδας) και βοεβόδας της τσέτας του χωριού. Με την τσέτα του συμμετέχει στην εξέγερση του Ιλίντεν συμπεριλαμβανομένης και της επικής μάχης των εξεγερμένων της περιοχής των Γιαννιτσών στο βουνό Γκαντάτς.

Μετά την εξέγερση η τσέτα του χωριού αναγκάζεται να αποκρούει τις συχνές επιθέσεις των ανταρτικών ομάδων, σε μία από τις οποίες οι λεγόμενοι “Στρατιώτες του Χριστού” με επικεφαλή τον Καπετάν Νικηφόρο καταφέρνουν να κάψουν μερικά σπίτια, να σκοτώσουν ζώα και να πάρουν αιχμάλωτα 4 ανήλικα παιδιά. Αυτή είναι η μοναδική και τελευταία επιτυχία του ένοπλου αγώνα των Ελλήνων στα 3 πιο πλούσια χωριά του Βαρδαρίου (Αξιού) - Γκόρνο (Άνω), Σρέντνο (Μεσαίο) και Ντόλνο (Κάτω) Κουφάλοβο. Από εδώ και πέρα αυτοί υπόκεινται σε ήττες και θα παρακάμπτουν αυτά τα οχυρά της ΕΜΑΕΟ που φυλάσσονται θαρραλέα από τις τοπικές τσέτες των χωριών αυτών.

Μετά την Χουριέτ (Επανάσταση των Νεότουρκων) την εποχή της επιχείρησης αφοπλισμού ο Ατανάς Νίκλεφ φυλακίστηκε στο Γεντί Κουλέ της Θεσσαλονίκης όπου τον βρίσκει ο Βαλκανικός Πόλεμος. Μετά την αποφυλάκισή του αμέσως καταπιάνεται με την ανασύνταξη της τσέτας του για να βοηθήσει στην απελευθέρωση της γενέτειράς του από τον εδώ και πέντε αιώνες κατακτητή. Μετά από έκκληση του Γενικού Επιτελείου του Βουλγαρικού Στρατού και της ΚΕ (Κεντρική Επιτροπή) της ΕΜΑΕΟ αυτός με τους συντρόφους του συμμετέχει στον Μακεδόνο-Αδριανουπολίτικο Εθελοντικό Στρατό και παίρνουν μέρος στην απόκρουση της Τουρκικής εισβολής στην Χερσόνησο Καλλίπολης. Όταν γίνεται φανερό ότι η Βουλγαρία χάνει θέσεις στην Μακεδονία, καθώς αφέθηκε η κεντρική αυτή Βουλγαρική γη να “απελευθερωθεί” από Έλληνες και Σέρβους, ο Νίκλεφ χωρίς καθυστέρηση επιστρέφει στην περιοχή των Γιαννιτσών και καταπιάνεται με την οργάνωση νέας αντίστασης.
Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση για τον Βουλγαρικό πληθυσμό μετά τον Βαλκανικό Πόλεμο, καταστροφικό για τις Βουλγαρικές κοινότητες, εκτός των συνόρων του Βουλγαρικού Βασιλείου. Αυτοί υπόκεινται ανήκουστο εκφοβισμό που κάνει την ζωή των Βουλγάρων αφόρητη. Όλοι προοδευτικά παρακολουθούνται ή εκδιώκονται από τις γενέτειρές τους, ενώ χιλιάδες Βούλγαροι φυλακίζονται ή εξορίζονται σε νησιά του Αιγαίου. Κάτω από αυτές τις συνθήκες και παρά τα μπλόκα και το πυκνό δίκτυο μυστικών Ελληνικών θέσεων ο Ατανάς Νίκλεφ καταφέρνει να ξεγλυστρά στα χωριά και να συναντά παλιούς συμπολεμιστές του, πρώην ηγέτες και ταχυδρόμους της ΕΜΑΕΟ.

Ένα καλοκαιρινό βράδυ του 1913, μετά από μυστική συνάντηση με ομοιδεατές του στο Κουφάλοβο ο Νίκλεφ αφού παρακολουθείται παραδίδεται στις Ελληνικές πολιτικοστρατιωτικές Αρχές. Νωρίς το πρωί το σπίτι του περικυκλώνεται από φρουρούς και αντάρτες αλλά στην έκκληση τους να παραδοθεί αυτός απαντά με πυροβολισμούς. Τα βόλια του δεν πέφτουν στο κενό αλλά βρίσκουν μια ντουζίνα από τους εφησυχασμένους επιτιθέμενους. Βρισκόμενοι σε αδιέξοδο οι εχθροί χρησιμοποιούν σαν ασπίδα τον μικρότερο αδελφό του Ιβάν και καταφέρνουν να πλησιάσουν και να τον πληγώσουν. Αν και πληγωμένος ο βοεβόδας δεν χάνει τον αυτοέλεγχο, ξεπηδά από την κρυψώνα του και ρίχνει βόμβα προς στους χωροφύλακες και τους αντάρτες και τους επιτίθεται με την ξιφολόγχη. Τα παλληκάρια φεύγουν πανικοβλημένα και διασκορπίζονται στα γύρω σπίτια και τις αυλές. Κατάφερε να διασπάσει τα πυρά, αλλά έχασε πολύ αίμα και ο Νίκλεφ αναγκάζεται να κρυφτεί σε μια σωρό με άχυρα στην άκρη του χωριού. Όταν καταλαβαίνει ότι τον εγκαταλείπουν οι δυνάμεις του και μπορεί να χάσει τις αισθήσεις του και να πέσει στα χέρια του εχθρού, πίνει το δηλητήριο που φύλαγε για κάθε περίσταση στην κάτω αναδίπλωση του χιτωνίου του και βάζει τέλος στην ζωή του.

Ώρες μετά τον θάνατο του ήρωα οι Έλληνες δεν τολμούν να πλησιάσουν το μέρος όπου κρύφτηκε πριν να φτάσουν στρατιωτικές ενισχύσεις από τα Γιαννιτσά και νέα πλήθη ανταρτών. Μόλις μετά από τον ερχομό τους αναζητούν επιφυλακτικά τριγύρω, αλλά βρίσκουν μόνο το άψυχο σώμα του.

Έτσι χάνεται για την ελευθερία της γενέτειράς του ο ήρωας από το Κουφάλοβο Ατανάς Νίκλεφ, εκτελώντας μέχρι τέλους τον όρκο που έδωσε στην ΕΜΑΕΟ.

Οι Ελληνικές πολιτικοστρατιωτικές Αρχές αμήχανες από την ηρωική συμπεριφορά αυτού του “αρχικομιτατζή” συλλαμβάνουν και φυλακίζουν στο κρατητήριο της αστυνομίας την γυναίκα του Μάγδα παρότι είναι σε προχωρημένη εγκυμοσύνη. Την αφήνουν μετά από δύο μέρες όταν βλέπουν ότι θα γεννήσει.

Βγαίνοντας η ταλαιπωρημένη γυναίκα φροντίζει για την ταφή του χαμένου συζύγου της. Οι αρχές όμως απαγορεύουν την ταφή του Νίκλεφ στο νεκροταφείο του χωριού και να του ψάλλει νεκρώσιμη ακολουθία ιερέας. Με την βοήθεια της θαρραλέας του αδελφής Μάρας Μπασλίεβα το σώμα του φορτώθηκε σε χειροκίνητο καρότσι και με μεγάλους κόπους μεταφέρεται σε ύψωμα του Κουφάλοβο όπου τον θάβουν σε ανώνυμο τάφο. Μία μέρα μετά από αυτό ήρθε στο κόσμο το τελευταίο του παιδί, η Σοφία.

Περνούν μέρες, μήνες και χρόνια με μιζέρια, φόβο και βάσανα. Μένοντας χωρίς καμιά υποστήριξη η Μάγδα Νίκλεβα αρρωσταίνει βαριά και σύντομα πεθαίνει. Την φροντίδα της μικρής Σοφίας αναλαμβάνει η θεία της Μάρα Μπασλίεβα. Αυτή έρχεται στην Βουλγαρία με την πολυμελή της οικογένεια αλλά παίρνει και αυτήν μαζί της. Τα υπόλοιπα παιδιά του Ατανάς Νίκλεφ μένουν στο Κουφάλοβο. Ως γιοί του μεγάλου εχθρού του Βασιλείου της Ελλάδας όμως υπόκεινται σε μεγάλο εκφοβισμό από τις αρχές και από τους πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν εδώ κάτι που τους αναγκάζει να εγκαταλείψουν την φωλιά όπου γεννήθηκαν. Ο μεγαλύτερος εξ αυτών Νικόλα παντρεύεται στο χωριό Τσοαλάρε (σήμερα Παρθένι, Χαλκηδόνας), όπου παίρνει και τον μικρότερο αδελφό του Νιστόρ, ενώ η αδελφή του Τραιάνκα (Τάνα) παντρεύεται με τον Γκριγκόρ Μπάικοφ, από το ίδιο χωριό, με τον οποίον δημιουργεί πολυμελή οικογένεια.

Ακολουθούν δύσκολα χρόνια με ανακρίσεις, χωρίς αυτό να πτοεί το Βουλγαρικό τους πνεύμα, κάτι που τους κάνει αυτόματα εχθρούς στους νέους εξουσιαστές της Αιγαιακής Μακεδονίας. Έτσι ένα βράδυ ο Νιστόρ συλλαμβάνεται και υποβάλλεται σε σκληρά βασανιστήρια. Πολλά χρόνια περνά σε διαφορετικές φυλακές και παρά τα βασανιστήρια και τους ξυλοδαρμούς δηλώνει οτι είναι Βούλγαρος και θα πεθάνει σαν Βούλγαρος. Μεταφέρθηκε στην πιο φρικτή φυλακή στο νησί Κρήτη. Εκεί βρέθηκε από τους Γερμανούς αλεξιπτωτιστές κρεμασμένος μαζί με άλλους Βούλγαρους Μακεδόνες κρεμασμένος σε δοκάρι με το κεφάλι προς τα κάτω και τα χέρια δεμένα με τα πόδια του. Μετά από μακροχρόνια θεραπεία ο Νιστόρ αναρρώνει όμως μένει ανάπηρος για όλη την ζωή. Το 1944 έρχεται στην Βουλγαρία στην αδελφή του Σοφία, η οποία είναι ήδη παντρεμένη στο χωριό Ράβντα με τον Βασίλ Σβίρκοφ, πρόσφυγα από την Καρυώτισσα, των Γιαννιτσών. Παρά τα παρακάλια να μείνει να ζήσει εδώ, αυτός δεν υποκύπτει και το 1945 επιστρέφει στην Ελλάδα. Συλλαμβάνεται εκ νέου από τους Έλληνες και φυλακίζεται ξανά όπου μένει φυλακισμένος ακόμα 9 χρόνια. Ως αποτέλεσμα των απάνθρωπων βασανιστηρίων παραφρονεί. Θεωρώντας τον νεκρό τον πετούν σε σηπτικό λάκκο έξω από την φυλακή. Εκεί τον βρήκαν τυχαία παιδιά που έπαιζαν τριγύρω, συνέρχεται στο νοσοκομείο όπου νοσηλεύεται χωρίς να ξέρουν οτι είναι Βούλγαρος. Μετά την νοσηλεία επιστρέφει στο Τσοαλάρε όπου και πέθανε μοναχός με διαλυμένη οικογένεια.

Δυστυχώς τέλειωσε την ζωή του και ο Νικόλα,ο μεγαλύτερος γιος του Ατανάς Νίκλεφ. Ένα βράδυ του 1945 τον άρπαξαν από το σπίτι του και τον οδήγησαν στο χωριό Ποστόλ (Πέλλα σήμερα). Εκεί μαζί με άλλους δέκα περίπου δηλωμένους Βούλγαρους από τα γύρω χωριά πλήττονται από ατυχές γεγονός παρόμοιο με αυτό των 103 κατοίκων των Γιαννιτσών οι οποίοι στις 14 Σεπτεμβρίου 1944 θανατώθηκαν με αποτρόπαιο τρόπο. Τα αιματηρά όργια ήταν έργο του “Τάγματος Ασφαλείας” που έπαιρνε κεφάλια και με επικεφαλή τον Γερμανό Αξιωματικό Σούμπερτ και την συμμορία του Γ. Πούλου που συνεργάστηκαν. Η ενοχή αυτών των ανθρώπων ήταν ότι ήταν γραμμένοι στην οργάνωση του Βουλγαρικού Ερυθρού Σταυρού της Θεσσαλονίκης τον καιρό της Βουλγαρικής στρατιωτικής παρουσίας στο Αιγαίο. Με αυτό το γεγονός είχαν το θάρρος να δηλώσουν φανερά ότι νοιώθουν Βούλγαροι. Η αιματηρή βεντέτα των Γιαννιτσών επαναλήφθηκε περιοδικά τα επόμενα χρόνια σε χωριά με Βουλγαρικό πληθυσμό.

Το 1945 σε ένα πηγάδι κοντά στο χωριό Τσοαλάρε επιπλέουν 9 πτώματα πρησμένα, πνιγμένων ανθρώπων. Σε δύο από αυτά η γυναίκα του Νικόλα Νίκλεφ αναγνωρίζει τον σύζυγό της και τον αδελφό της . Όταν τους βγάζουν από το νερό όλους βλέπουν ότι πρώτα τους έσφαξαν και μετά αφού τους έκαψαν τους πέταξαν στο πηγάδι δεμένους με αγκαθωτό σύρμα.

Πιο ευτυχισμένη μοίρα είχε η πιο μικρή κόρη του Ατανάς Νίκλεφ Σοφία Ατανάσοβα Σβίρκοβα, η οποία έζησε ως τα βαθιά της γεράματα στο χωριό Ράβντα, παραδίδοντας στους απογόνους της τις αρετές που κληρονόμησε από τον πατέρα της. Για μας που την γνωρίζαμε και την θυμόμαστε με δέος, εκείνη ήταν ο ζωντανός δεσμός με αυτήν την δραματική εποχή για την Βουλγαρική κοινότητα στην Αιγαιακή Μακεδονία, όταν μόνο το Βουλγαρικό όνομα αρκούσε για να χαθούν χιλιάδες άνθρωποι.

* Το άρθρο μας παραχωρήθηκε προσωπικά από τον συγγραφέα Ιβάν Μπάμπεφ, Βούλγαρο ιστορικό και ερευνητή, απόγονο προσφύγων από την περιοχή Γιαννιτσών και συγγραφέα σειράς εκδόσεων σχετικά με το θέμα.

This entry was posted on петък, юни 17, 2011 at петък, юни 17, 2011 and is filed under , , , , , , . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

0 коментара

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...