Βουλγαρικό Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης, Μέρος πρώτο  

Posted by IllustrationBeloMore in , , , , , ,


Βουλγαρικό Γυμνάσιο Αρρένων Κύριλλος και Μεθόδιος
στην Θεσσαλονίκη.
Βουλγαρικό Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης “Αγ. Αγ. Κύριλλος και Μεθόδιος” είναι το πρώτο γυμνάσιο αρρένων στην Μακεδονία. Είναι από τα πιο σημαντικά εκπαιδευτικά κέντρα στην Μακεδονία και την περιοχή της Αδριανούπολης. Το γυμνάσιο ιδρύθηκε το φθινόπωρο του 1880 στην πόλη της Θεσσαλονίκης όπου και υπάρχει ως το 1913. Απόγονος του Βουλγαρικού Γυμνασίου Αρρένων Θεσσαλονίκης είναι το Εθνικό Ανθρωπιστικό Γυμνάσιο “ Αγ. Αγ. Κύριλλος και Μεθόδιος ” στο Μπλαγκόεβγκραντ, Πίριν, Μακεδονία, Βουλγαρία.
Ο Παγετώνας Θεσσαλονίκη, στην περιοχή Γκράχαμ στην Ανταρκτική, πήρε το όνομά του από το Βουλγαρικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης.

Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Μετά την Εξέγερση του Απριλίου το 1876 και τα γεγονότα που ακολούθησαν 1877-1879, (Ρωσο-Τουρκικός Πόλεμος 1877-1878, εξέγερση Κρέσνας-Ράζλογκ και άλλα) ο Βουλγαρικός διαφωτισμός στην Μακεδονία δέχεται σειρά χτυπημάτων. Εκμεταλλευόμενοι την αντιβουλγαρική διάθεση των εξουσιαστών, οι Έλληνες Μητροπολίτες καταφέρνουν να κλείσουν αρκετά σχολεία, καθώς επίσης και να επιστρέψει η Ελληνική γλώσσα σε πολλές Βουλγαρικές εκκλησίες, ενώ τμήμα των Βούλγαρων εκπαιδευτικών μετανάστευσε στο Βασίλειο της Βουλγαρίας ή στην Ανατολική Ρωμυλία. Παρόλα αυτά, Βούλγαροι εκπαιδευτικοί συνεχίζουν την δράση τους με την υποστήριξη τοπικών Βουλγαρικών κοινοτήτων, της Βουλγαρικής Εξαρχίας και του νεοσύστατου Βουλγαρικού κράτους. Κάτω από τις δύσκολες αυτές συνθήκες η κατάσταση στην Θεσσαλονίκη είναι συγκριτικά πιο ήρεμη. Η παρουσία των ξένων Προξένων και αντιπροσώπων περιορίζει σημαντικά το καθεστώς των Τουρκικών Αρχών. Το γεγονός αυτό από μόνο του προβάλλεται ως επιχείρημα για το άνοιγμα Βουλγαρικού σχολείου, δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Μακεδονία, παρόμοιο αυτών της Σόφιας και του Πλόβντιβ.



Κούζμαν Σαπκάρεφ (1834-1909)
Κατά το 1880 στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ψηφίζεται νόμος για τα Βιλαέτια ο οποίος αφαιρεί μέρος της δυνατότητας που είχαν οι Έλληνες Μητροπολίτες να ελέγχουν Βουλγαρικά σχολεία. Το καλοκαίρι του 1880, εκμεταλλευόμενος τους νέους κανόνες, ο αναγεννητής Κούζμαν Σαπκάρεφ ετοιμάζει ολοκληρωμένο πλάνο για το εκπαιδευτικό έργο στην Μακεδονία. Σύμφωνα με το πλάνο αυτό, κέντρο της εκπαίδευσης πρέπει να είναι η πρωτεύουσα της γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας - η Θεσσαλονίκη. Εκεί πρέπει να ιδρυθούν από ένα, πλήρη, Γυμνάσιο Αρρένων και Θηλέων με οικοτροφείο δίπλα τους. Μέχρι λίγο πριν από την ίδρυσή τους στην Μακεδονία υπάρχουν 667 Βουλγαρικά σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης με 949 δασκάλους και 36623 μαθητές. Κύριο εμπόδιο για τον Σαπκάρεφ είναι η αντίθεση της Εξαρχίας να είναι η Θεσσαλονίκη ο τόπος για τα γυμνάσια αυτά. Ο Ντράγκαν Τσάνκοφ εκφράζει επίσης την ίδια άποψη και προτείνει άλλη να είναι η πόλη η οποία να βρίσκεται στο εσωτερικό της Μακεδονίας και να έχει καθαρά Βουλγαρική μορφή.
Το φθινόπωρο του 1880 με την συνεργασία της Βουλγαρικής κοινότητας Θεσσαλονίκης και της Εξαρχίας συμμετέχοντος και του Μετόντιι Κούσεφ, γίνεται η έναρξη του Βουλγαρικού Γυμνασίου Αρρένων Θεσσαλονίκης “ Αγ. Αγ. Κύριλλος και Μεθόδιος”. Ο Σαπκάρεφ φθάνει στην Θεσσαλονίκη στις 3 Ιουλίου το 1880 και βρίσκει τα σχολεία σε άθλια κατάσταση με 17 συνολικά μαθητές και μερικούς μεγαλύτερους σε ηλικία που παρακολουθούν, κάτι σαν Ι τάξη. Μέχρι την έναρξη της σχολικής χρονιάς (1880/1881) η κοινότητα Θεσσαλονίκης εξετάζει το ζήτημα που έθεσε ο Σαπκάρεφ για την υποστήριξη του εκπαιδευτικού έργου και αποφασίζει το άνοιγμα γυμνασίου αρρένων και γυμνασίου θηλέων και στέλνει το πρωτόκολλο για επικύρωση στην Εξαρχία. Ο Σαπκάρεφ αναχωρεί με το πρωτόκολλο για την Κωνσταντινούπολη και τον Αύγουστο του 1880 επιστρέφει στην Θεσσαλονίκη με την εκδοθείσα πράξη, με την υπογραφή του Έξαρχου Ιοσίφ Ι, για το άνοιγμα των δύο γυμνασίων. Στις αρχές Οκτωβρίου 1880 με επίσημη λειτουργία στην οποία συμμετέχουν πολλοί Βούλγαροι, Έλληνες και Τούρκοι γίνεται η έναρξη των μαθημάτων στο γυμνάσιο που βρισκόταν στην γειτονία Αιριντζίκ. Το γυμνάσιο αρρένων ξεκινά με δύο τάξεις (100 μαθητές) και 4 δασκάλους, ενώ το γυμνάσιο θηλέων με την πρώτη τάξη (40 μαθήτριες ) και 1 δασκάλα.
Ντοκουμέντο του Βουλγαρικού Γυμνασίου Αρρένων
Θεσσαλονίκης από το 1884.

Τον Δεκέμβριο του 1880 ο Κούζμαν Σαπκάρεφ λαμβάνει επιστολή από την Βουλγαρική Εξαρχία, από τον Αρχιμανδρίτη Κοζμά Πρετσιστάνσκιι, στην οποία του ανακοινώνεται η απόφαση της Εξαρχίας να ανοίξει την επόμενη χρονιά στην Θεσσαλονίκη κανονικό και πλήρες γυμνάσιο με οικοτροφείο. Η πρόταση του Σαπκάρεφ συνάντησε την αντίδραση του πρωτοσύγκελου, του Εξάρχου Ιοσίφ Ι, του Αρχιμανδρίτη Μετόντιι Κούσεβιτς από το Πρίλεπ,  ο οποίος προτείνει το εκπαιδευτικό κέντρο στην Μακεδονία να βρίσκεται στην δικό του γεωγραφικό κέντρο, γνωστό για τον ενεργό Βουλγαρικό του πληθυσμό, την πόλη Πρίλεπ και τον γραμματέα της Εξαρχίας Ντομπρίν Γκάντσεφ .Κατά την δεύτερη σχολική χρονιά 1881/1882 δύο νεοσταλμένοι από την Εξαρχία δάσκαλοι πληροφορούν τον Σαπκάρεφ οτι η Εξαρχία σκοπεύει να ανοίξει το σχεδιαζόμενο για την Θεσσαλονίκη γυμνάσιο, στο Πρίλεπ. Οι νέοι δάσκαλοι μεταφέρουν επιστολές της Εξαρχίας ακόμα και προς την κοινότητα του Πρίλεπ. Αυτή η απόφαση πάρθηκε από τον Μετόντιι Κούσεφ και τον Ντόμπρι Γκάντσεφ,  οι οποίοι αυτό τον καιρό εξουσιάζουν την Εξαρχία λόγω απουσίας Εξάρχου της Βουλγαρίας. Παρόλα αυτά ο Κούζμαν Σαπκάρεφ κρατά τις επιστολές και μέσω της ενεργούς του επικοινωνίας καταφέρνει να πείσει την Εξαρχία το γυμνάσιο και πάλι να ανοίξει στην Θεσσαλονίκη. Παρά τις αντιδράσεις, ο Κούζμαν Σαπκάρεφ και οι ομοιδεάτες του καταφέρνουν να επιβάλλουν την Θεσσαλονίκη ως μελλοντικό εκπαιδευτικό κέντρο των Βούλγαρων στην Μακεδονία. Κατά τον Οκτώβριο του 1881 στην Θεσσαλονίκη φθάνουν μερικοί δάσκαλοι μαζί με τον γραμματέα της Εξαρχίας Ντόμπρι Γκάντσεφ για να ανοίξουν επίσημα το γυμνάσιο.

Στην λογοτεχνία γίνεται αποδεκτό οτι το γυμνάσιο αρρένων άνοιξε το 1880, παρόλο που ο ίδιος ο Σαπκάρεφ δέχεται ως έναρξη την επόμενη χρονιά. Στην αρχή για να μπορεί να υπάρχει το γυμνάσιο έχει την οικονομική βοήθεια και από την κυβέρνηση της Ανατολικής Ρωμυλίας.
Μέρος πρώτο (θα υπάρχει συνέχεια)


Βιβλιογραφία
  • Solun Glacier. SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.
  • „Пламъкът на солунския светилник“ юбилеен сборник, Народна просвета, София, 1970
  • Сборник „Солун“, София, 1934
  • Кандиларов, Георги. Българските гимназии и основни училища в Солун. Македонски научен институт, София, 1930
  • Галчев, Илия. „Българската просвета в Солунския вилает“, УИ „Св. Климент Охридски“, София, 2005
  • Шапкарев, Кузман. „За възраждането на българщината в Македония“, изд. Български писател, София, 1984
Μετάφραση από τα βουλγαρικά Wikipedia.

This entry was posted on сряда, юни 01, 2011 at сряда, юни 01, 2011 and is filed under , , , , , , . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

1 коментара

Анонимен  

Доц. Надка Николова: Гръцките училища стават притегателни центрове за образование на младите българи и ревностни разпространители на елинистичните идеи

Доц. Надка Николова Шуменски Университет. Надка Николова е родена в гр. Шумен на 17 март 1955 г. Преподава в ШУ "Епископ Константин Преславски". Доктор по филология (1996). Научните й интереси са в областите: езикова култура, история на новобългарския книжовен език, теория на книжовните езици, социолингвистика, съвременна, историческа и съпоставителна лексикология, лексикография, сравнително славянско езикознание. Автор е на "Българската анатомична терминология през Възраждането (1824-1878)" (2003), "Езикова култура" (1996; 2002), както и на много статии в научния печат.

”Гръцкият е езикът, казва Р. Попович в предговора към Христоитията си от 1837 г., на който тогава всички образовани българи “хоратуват, и на всяк ден четат и пишат, и без него не можат (Родолюбивий 1992: 76). Гръцкият език е бил езикът на образованието и културната комуникация за цяло поколение възрожденски интелектуалци. За тях гръцкия език е бил културно есперанто, общият литературен и научен език на народите от Югоизточна Европа, подобен по значение на латинския език за западните страни. Както казва проф. Ив. Шишманов, те са го владеели по-добре и по-свободно от матерния си език (Шишманов 1903: 430). В “Книговище за прочитане” от 1874 г. Богоров споделя: “Още и до днес между нас има такива учени, на които, дотрябва ли нещо да напишат български, те го сключат изпървом на гръцки, а сетне го превеждат на български” (Богоров 1874/75: 2). Гръцкият език се оказва в ролята на посредник в културната адаптация на българското общество към съвременната буржоазна цивилизация през първата половина на века. Броят на селищата във вътрешността на България обаче, в които гръцкият е доминиращ в училищните програми, е внушителен. През 1830 год. се открива и първият гръцки университет в Атина, който става особен притегателен център за жадните за образование млади българи.Гръцките училища стават притегателни центрове за образование на младите българи и ревностни разпространители на елинистичните идеи. Не случайно възпитаници на гръцки училища са най-изтъкнатите дейци на Българското възраждане: д-р Н. Пиколо, д-р П. Берон, д-р Ив. Селимински, В. Априлов, Г. С. Раковски, С. Доброплодни, д-р Ив. Богоров, Д. Душанов, Г. Кръстевич, П. Бобеков, К. Фотинов, Ст. Чомаков, Ив. Добровски, Ив. Момчилов, Н. и Д. Михайловски, Р. Попович, Д. Миладинов, Гр. Пърличев, Ат. Богориди, Ст. Богориди и мнозина други.От друга страна обаче, липсата на светско българско училище “остава незащитен проход за проникване на гръцкото влияние” (Радкова 1986: 30). Петър Берон не само че използва гръцкия въобще като писмен език (напр. писмото му до котленци за уреждане на учебно дело в града е написано на гръцки), но и разговаря на гръцки език на философски и въобще научни теми. В спомените си за д-р Берон М. Балабанов споделя: “мене ми се струва като че да съм още при него и да го слушам да ми разправя убедително ту на български, по котленски, ту на гръцки, по филибешки, за своите открития по небесната физика” (Балабанов 1899-1900: 11). Така главен посредник между българите и идеите на модерния свят за дълго време остава Гърция. На гръцки пишат художествени, научни и педагогически произведения, защото не са знаели писмен български език, мнозина от тях: Ат. Богориди (внук на Софроний Врачански), Александър П. Куртович (Зоирос паша от Пловдив), Никола Пиколо, Гр. Пърличев, братя Сим. и Мих. Христови от Стара Загора, Ив. Симеонов и Ант. Цанков, съставители на гръцки христоматии, и мн. др. (Стоянов 1978: 107).

10 ноември 2016 г., 18:06

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...