Гергьовден  

Posted by IllustrationBeloMore in

Гергьовден е християнски и народен празник, честван в България на 6 май в памет на Свети Георги Победоносец. През 1880 година е провъзгласен за празник на българската армия.

Описание на празника из книгата Тзавелла, Христофор. Кръстникът на първите войводи на ВМОРО и ВМОК отец Търпо Поповски, Македония прес, София, 2003, 147 стр:
Верни дружки от с. Търсье, Леринско, които с изгряването на слънцето на Гергьовден, задружно с песни са излизали из селските долини да наберат горски китки (в някои села преди това са се къпели с оросената трева). Обикновено момина сълза, наричана по този край "гороцвет" се подарява на предпочитаното момиче, след неговото запитване:"Дай ми едно цветье, аку сакаш, да си клам на яката", т.е. готов е юношата да си признае, че е влюбен в девойката. С останалите цветя се накитва "гюргашката" (люлката). върху която се изпълнява стародавният обичай за оплодяването на Земята от Небето, практикуван от селските девойки из Югозападна Македония, като "повод да се даде гласност на определено момино предпочитание":

Чие моме ми се гюрга,
Гюргье ле, Гюргье ле, дос?
дека кье го отфърлиме,
Гюргье ле, Гюргье ле, дос?

Πιστές συντροφιές από το χωριό Τάρσαε (Τρίβουνο) περιοχής Λέρινσκο (Φλώρινας) που με την ανατολή του ηλίου την ημέρα του Αγ. Γεωργίου τραγουδώντας βγαίνουν στις κοιλάδες του χωριού να μαζέψουν αγριολούλουδα (σε μερικά χωριά πριν από αυτό λούζονται με την δροσιά των χόρτων). Συνήθως του κοριτσιού το δάκρυ, που λέγεται στην περιοχή αυτή “λουλούδι
του βουνού” χαρίζεται στο αγόρι που προτιμούν, μετά το δικό του ερώτημα, ”Ντάι μι εντνό τσβέτε, ακού σάκας, ντα σι κλαμ να ιακάτα” / ”δώσε μου ένα λουλούδι, αν θέλεις να το βάλλω στον γιακά”/ ,δηλαδή είναι έτοιμος ο λεβέντης να παραδεχθεί ότι είναι ερωτευμένος με το κορίτσι. Με τα υπόλοιπα λουλούδια στολίζεται η Γκιουργκάτσκα” (κούνια), πάνω στην οποία γίνεται το παραδοσιακό έθιμο για την γονιμοποίηση της Γης από τον Ουρανό, που πραγματοποιείται από τα κορίτσια των χωριών στην νοτιοδυτική Μακεδονία ως “αφορμή να δοθεί δημοσιότητα στην προτίμηση του κοριτσιού”.

"Τσίε μόμε μι σε γκίουργκα,
Γκίουργκε λε,Γκίουργκε λε.Ντός?
Ντέκα κε γκο ,οτφάρλιμε.
Γκίουργκε λε,Γκίουργκε λε.Ντός?..."

Αναμνήσεις του ιερέα Τάρπο Πόποφσκι, 147 σελίδα.

По спомени на Петра Райкова от Костурско, избягала в Австралия, Български диалектни текстове от Егейска Македония, БАН, София, 2003, стр.51:


Γκεργκιόβντεν

Γκιουργκέβντεν,κόγκα κ-ντόιντι,κε-σι-όιμε να-νίβατα.Μου-κλάβαμε κρέστοι οντ-βάρμπα.Κο-κλέτσκα ε-μπάκαμο(μπάκαμ “ντραβτσέ,σ κόιτο μποιαντίσβατ τσερβένο”),σο-νέγκο σι-ι-βάπτσαμε ιάτσατα ζα-Βελίβντεν.Σι-ποσέκβαμε βάρμπα,κε-σι-ναπράιμε κρέστ.Τακά μπάκαμτσε κε-μου-κλάιμε νε-κρέστο ι-κε-όντιμε πο-νίβιετο.Κλάβαμε πο-λόζιατα,πο-νίβιετο κρέστ ντα-νε-ι κάρσι γκράντο.Κα-κε-φάτι γκράντ ντα-νε-ι ουμόρβα(ουμόρβαμ/ουμόρα “ουμπίβαμ,ουνιστοζάβαμ”) γκράντο νίβιετο.Να-Γκιουργκέβντεν κε-σι-κλάντε εντνά φάρτομα να-εντνό ντάρβο ι-κε-σε γκιουργκέλε (σε-γκιουργκελάα “λιουλέια σε”) κε-βιάνε.Κε-βιάνι εντνά,ντρούγκα κε-α-νταρζί φάρτοματα.Τακά κε-σε-γκιουργκέλε.Ι-μόμι, ι-ντέτσα,ι-στάρι,ι-μλάντι,ζα-ζντράβιε κε σε- γκιουργκέλε.

This entry was posted on вторник, май 03, 2011 at вторник, май 03, 2011 and is filed under . You can follow any responses to this entry through the comments feed .

0 коментара

Публикуване на коментар

Публикуване на коментар

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...